Bodrum'un Altındaki Gizli Dünya İlk Kez Bu Kadar Net Görüntülendi
16
25 Mayıs-6 Haziran 2026 tarihleri arasında Gatemarine III araştırma gemisiyle yürütülen ve 12 gün süren saha çalışmalarında Bodrum Yarımadası'nın dört kıyısı, 20'yi aşkın ada, çok sayıda koy ve kıyısal geçiş bölgesi 12 ila 65 metre derinlik aralığında sistematik olarak tarandı.
Akyarlar ile Kos Adası Arasında Kesintisiz Deniz Çayırı
Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu ise 4 Haziran 2026 tarihinde elde edildi. Yapılan sonar taramalarında, Posidonia oceanica deniz çayırlarının Akyarlar ile Kos Adası arasında yaklaşık 40 metre derinliğe kadar kesintisiz şekilde uzandığı belirlendi.
Uzmanlara göre bu derinlik, Akdeniz'de Posidonia deniz çayırlarının ulaşabildiği en yüksek sınırlar arasında yer alıyor. Bu durum ise Bodrum açıklarındaki su kalitesinin ve ekolojik bütünlüğün oldukça güçlü olduğunu ortaya koyuyor.
Meteor Koyu ile Çatal Adalar açıklarında da sağlıklı ve yoğun deniz çayırı alanları kayıt altına alınırken, araştırmacılar bu bölgeyi Bodrum Yarımadası'nın en önemli mavi karbon rezervlerinden biri olarak değerlendiriyor.
26
Deniz Tabanının 3 Boyutlu Haritası Çıkarıldı
Operasyon kapsamında elde edilen yüksek çözünürlüklü batimetrik veriler yalnızca deniz çayırlarını değil, deniz tabanının topoğrafyasını da ayrıntılı biçimde ortaya koydu.
Büyük Kiremit Adası çevresinde yaklaşık 10 metreden 80 metreye kadar inen dik denizaltı yamaçları tespit edilirken, Çatal Ada ve Yıldız Adası çevresinde de yüksek eğimli yapılar belgelendi. Orak Adası-Alakışla Bükü-Çökertme hattında ise derinliklerin 29 ile 45 metre arasında değiştiği görüldü.
Hazırlanan haritaların ilerleyen süreçte DONIA seyir ve navigasyon sistemine entegre edilmesi planlanıyor. Böylece denizciler hassas habitatları gerçek zamanlı görebilecek, çapa güzergâhları da deniz çayırlarına zarar vermeyecek şekilde yeniden planlanabilecek.
36
Kuzey Bodrum'da Alarm Veren Tablo Çalışmalar yalnızca olumlu sonuçlar ortaya koymadı.
Kuzey Bodrum kıyılarında gerçekleştirilen sonar taramaları, geçmiş yıllarda yoğunlaşan balık çiftlikleri, kıyı yapılaşmaları, mendirek inşaatları ve dolgu faaliyetlerinin deniz çayırları üzerinde ciddi ve kalıcı tahribat oluşturduğunu gözler önüne serdi.
Bazı bölgelerde geçmişte yaklaşık 35 metre derinliğe kadar uzanan Posidonia çayırlarının bugün yalnızca 15 metre seviyesine kadar ulaşabildiği belirlendi.
Uzmanlar bu gerilemenin yalnızca habitat kaybı anlamına gelmediğini; aynı zamanda karbon depolama kapasitesinin azalması, kıyıların doğal korunmasının zayıflaması ve balıkların üreme alanlarının daralması gibi önemli sonuçlar doğurduğunu vurguluyor.
Ortakent Açıklarında Çapa İzleri Belgelendi
Araştırmada Ortakent açıklarında büyük tonajlı teknelerin bıraktığı çapa izleri de sonar görüntülerine net şekilde yansıdı.
46
Bilim insanları, deniz çayırlarında oluşan bu koridorların doğal yollarla iyileşmesinin onlarca yıl sürebileceğini belirtiyor. Aynı bölgede bilimsel literatüre katkı sunması beklenen özgün Posidonia formasyonları da kayıt altına alındı.
Koylarda Dikkat Çeken Bulgular
Araştırmada Kuzey Bodrum'da Türkbükü, Gündoğan, Yalıkavak, Küdür Güney, Cennet Koyu, Torba ve Güvercinlik'te deniz çayırlarının önemli ölçüde azaldığı, bazı bölgelerde ise demirleme faaliyetleri ve kirlilik nedeniyle neredeyse tamamen yok olduğu belirlendi.
Güney kıyılarında ise Gümüşlük, Meteor Koyu, Akyarlar, Aspat, Bitez, Ortakent, Gümbet ve Karaada çevresinde yoğun çapa hasarı ile bazı noktalarda trol izlerine rastlandı.
Araştırmacılar özellikle kuzey kıyılarında yapılaşmanın deniz çayırları üzerindeki etkisinin açık şekilde görülebildiğini ifade etti.
56
Gökova'da Ekoloji ve Tarih Aynı Haritada
Çalışmanın son bölümünde araştırma ekibi Gökova Körfezi'nde Kisebükü Koyu'na geçti.
Burada gerçekleştirilen yüksek çözünürlüklü sonar taramalarında su altı arkeolojik kalıntıları, bentik ekosistem ve Posidonia sınırları aynı anda haritalandı.
Bölge, denizel ekoloji, kültürel miras ve tekne trafiğinin birlikte yönetilmesi gereken stratejik alanlardan biri olarak değerlendirildi.
66
Dr. Mert Gökalp: "Neye Sahip Olduğumuzu Bilmeden Koruyamayız"
Ekomiras Derneği Kurucusu ve deniz biyoloğu Dr. Mert Gökalp, çalışmaların koruma politikaları açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
"Project Posidonia kapsamında yıllardır Bodrum kıyılarını haritalıyoruz. Bu sonar operasyonu sayesinde ilk kez 10 ile 65 metre arasındaki derin habitatları da ayrıntılı biçimde inceleme fırsatı bulduk. Akyarlar ile Kos Adası arasında 40 metreye kadar uzanan kesintisiz Posidonia havzasını belgelemek bilimsel açıdan son derece önemli. Ancak Kuzey Bodrum'da tespit ettiğimiz gerileme de insan baskısının deniz ekosistemi üzerindeki etkisini açıkça ortaya koyuyor."
Sonraki Hedef Deniz Koruma Alanları
Operasyondan elde edilen sonar ve batimetrik verilerin önümüzdeki dönemde Project Posidonia ve Green Rangers programlarında kullanılacağı belirtildi.
Çalışmalar kapsamında;
Haritaların DONIA navigasyon sistemine entegre edilmesi,
Hassas Posidonia alanlarında bilimsel verilere dayalı çapalama yasak bölgelerinin oluşturulması,
Akıllı mapa şamandıralarının uygun noktalara yerleştirilmesi,
Deniz Koruma Alanlarının ilanına bilimsel veri sağlanması,
Marina ve kıyı dolgusu projelerinin ÇED süreçlerinde kullanılacak detaylı habitat haritalarının hazırlanması hedefleniyor.
Ekomiras Derneği, Bodrum Yarımadası'ndan Gökova Körfezi'ne ve Mavi Yolculuk rotalarına uzanan kapsamlı bir deniz koruma ağı oluşturulması amacıyla çalışmalarını sürdürüyor.
Söz konusu çalışma, Muğla Büyükşehir Belediyesi ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras'ın destekleriyle Ekomiras Derneği tarafından yürütülürken, Andromède Océanologie ve Gatemarine şirketlerinin katkılarıyla gerçekleştiriliyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.