Radar Cezasına İtiraz Eden Sürücü Haklı Bulundu: Vatandaş Bilgi Alamadı, Kdk Kararı Devreye Girdi

Hız sınırını aştığı gerekçesiyle trafik cezası kesilen bir sürücünün, cezanın dayanağı olan radar cihazına ilişkin bilgi ve belgeleri talep etmesi üzerine yaşanan süreç, Kamu Denetçiliği Kurumu’nun (KDK) dikkat çeken kararına konu oldu. Emniyetin talebe yanıt vermemesi üzerine yapılan başvuruyu inceleyen kurum, sürücünün bilgi edinme hakkının ihlal edildiğine işaret ederek İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu.

Hız ihlaline dair belge talep etti

Hız limitini aştığı gerekçesiyle idari para cezası verilen bir kişi, ceza tutanağında hız ihlalini ortaya koyan herhangi bir belgenin yer almadığını belirterek cezaya itiraz etti. Sürücü, cezanın iptali için sulh ceza hakimliğine başvuruda bulundu.

Talebi, “radar cihazının kalibrasyonunun güncel olduğu” gerekçesiyle reddedilen vatandaş, bu kez radar cihazının türü, modeli, seri numarası ve kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgeleri emniyetten talep etti. Ancak bu talep de olumsuz yanıt aldı.

“Bilgi edinme hakkı ihlal edildi” diyerek KDK’ya başvurdu

İdari para cezasının dayanağını oluşturan bilgi ve belgelere erişemediğini belirten vatandaş, bilgi edinme hakkının ihlal edildiğini savunarak KDK’ya başvurdu. Başvuruyu inceleyen kurum, cezanın kesildiği il emniyet müdürlüğünden konuya ilişkin açıklama istedi.

Emniyetten gönderilen yazıda, radar cihazlarına ait kalibrasyon belgelerinin idarenin iç düzeni ve teknik altyapısına ilişkin olduğu belirtilerek bireysel başvurular kapsamında paylaşılmasının mümkün olmadığı ifade edildi. Belgelerin gerekli görülmesi halinde yargı mercilerince talep edilebileceği kaydedildi.

KDK’dan emsal niteliğinde tavsiye

Başvuruyu değerlendiren KDK, vatandaşın talebini haklı buldu. Kurum, radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin bilgi ve belgelerin, kamu güvenliğini zedeleyebilecek unsurlar hariç tutularak başvurana bildirilmesi gerektiği yönünde İçişleri Bakanlığı’na tavsiyede bulundu.

“Bilgi verilmemesi hak arama yollarını zayıflatır”

KDK kararında, bilgi edinme hakkının bireylerin idarenin işlemlerine karşı hak arama yollarını etkin şekilde kullanabilmesi açısından önemli bir araç olduğuna dikkat çekildi.

Kararda, idari para cezasının dayanağını oluşturan radar cihazına ilişkin bilgilerin yalnızca yargı mercileri tarafından talep edilebileceği gerekçesiyle başvurana verilmemesinin Anayasa’da güvence altına alınan bilgi edinme hakkıyla bağdaşmadığı vurgulandı.

Ayrıca radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin asgari bilgilerin paylaşılmasının mümkün olduğu belirtilerek, kamu güvenliğini ilgilendirebilecek teknik detayların maskelenmesi veya ayıklanması suretiyle başvurana bilgi verilebileceği ifade edildi. Talebin tamamen reddedilmesinin ise bilgi edinme hakkının özüne müdahale niteliği taşıdığı kaydedildi.