Ergun: “Bugün Gübreyi Konuşmazsak Yarın Ekmeği Konuşuruz”

Ergun, yaptığı yazılı açıklamada, son bir haftada yaşanan gelişmelerin gübre meselesinin aciliyetini ortaya koyduğunu ifade ederek, Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre kimyevi gübre tüketiminin son yıllarda ciddi dalgalanma gösterdiğini kaydetti. 2020 yılında yaklaşık 7,1 milyon ton olan tüketimin 2022’de 5,9 milyon tona kadar gerilediğini vurgulayan Ergun, bu durumun üretimde düşüş riskinin en açık göstergesi olduğunu dile getirdi.
2023 ve 2024 yıllarında kısmi toparlanma yaşansa da tüketimin hâlâ kırılgan seviyede olduğuna işaret eden Ergun, 2025 yılında yeniden 6,5 milyon ton seviyesine gerileme ihtimalinin konuşulduğunu belirtti.
Fiyat artışlarına da dikkat çeken Ergun, Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre son bir yılda mazot fiyatının yüzde 69,6 arttığını, gübre fiyatlarında ise türüne göre yüzde 10 ile yüzde 20 arasında artış yaşandığını ifade etti. 2025 yılı itibarıyla ise artışların çok daha yüksek seviyelere ulaştığını belirten Ergun, üre gübresinde yüzde 89’a, DAP gübresinde yüzde 55’e ve kompoze gübrede yüzde 46’ya varan fiyat artışlarının görüldüğünü kaydetti.
Küresel gelişmelerin de tabloyu ağırlaştırdığını belirten Ergun, Dünya Bankası tahminlerine göre 2025 yılında gübre fiyatlarının dünya genelinde ortalama yüzde 21 artmasının beklendiğini, bazı ürünlerde bu artışın yüzde 60’a kadar çıkabileceğinin öngörüldüğünü aktardı.
Dünyanın en büyük gübre üreticilerinden Rusya’nın ihracatı durdurma kararının küresel arzı daralttığını ifade eden Ergun, ayrıca Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizin de gübre tedarik zincirini olumsuz etkilediğini belirtti. Deniz yoluyla taşınan gübrenin yaklaşık üçte birinin geçtiği bu hatta yaşanan aksaklıklar nedeniyle sevkiyatlarda gecikmeler yaşandığını, bunun da ekim döneminde gübre kullanımını zorlaştırabileceğini vurguladı.
Gübre ithalatındaki düşüşün üretim artışından değil, çiftçinin gübreye erişememesinden kaynaklandığını savunan Ergun, “Çiftçi artık gübre kullanımını kısmaya başlamıştır. Gübre kullanılmazsa verim düşer, verim düşerse üretim düşer, üretim düşerse gıda krizi kaçınılmaz olur” ifadelerini kullandı.
Yaşananların yalnızca bir maliyet krizi olmadığını, doğrudan bir gıda arz güvenliği sorunu olduğunu belirten Ergun, çözüm için şu önerileri sıraladı: Gübrede KDV ve tüm vergilerin kaldırılması, çiftçiye doğrudan ve zamanında destek verilmesi, yerli gübre üretiminin stratejik sektör ilan edilmesi ve mazot ile gübre desteklerinin gerçek maliyetlere göre güncellenmesi.
Ergun, açıklamasını “Bugün gübreyi konuşmazsak, yarın ekmeği konuşuruz” sözleriyle tamamladı.