HİSARARDI’NDA FELDSPAT OCAĞININ ÇED KARARI İPTAL EDİLDİ

BERİTAN YÜCEL

Muğla’nın Yatağan ilçesi Hisarardı Mahallesinde özel bir firma tarafından yapılmak istenen feldspat projesi için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca verilen “ÇED olumlu” raporuna karşı Yatağan Yeşil Yaşam Derneği’nin açtığı davada Muğla 1.İdare Mahkemesi iptal kararı verdi.

Muğla’nın Yatağan Hisarardı ve Yava Mahallesi’ni de kapsayan 329,98 hektarlık ruhsat sahasında gerçekleştirilmek istenen “Feldspat ve Kuvars Ocağı Kapasite ve Alan Artışı Projesi” hakkında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın tesis etmiş olduğu “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu” Kararı/İşlemi, Yatağan Yeşil Yaşam Derneği’nin hukukçu Mehmet Çilsal’ın danışmanlığında açmış olduğu davaya bakan Muğla 1.İdare Mahkemesi’nin kararıyla iptal edildi.

“BİLİRKİŞİ RAPORU, İDDİALARI DOĞRULAR NİTELİKTE ÖRTÜŞMÜŞTÜR”

Yatağan Yeşil Yaşam Derneği Kazım Erol yaptığı açıklamada “Şirket, 2014’deki 24,5 ha.lık işletme izin alanını, 2018’de üç kat artarak 74,2 hektara, 2020’deki bu son kapasite artış projesiyle ise yaklaşık beş kat artırarak 329,98 hektara yani  ruhsat alanının tamamına çıkarmış; böylece madencilik faaliyetleri Yatağan Hisarardı-Yava ile Çine Kabalar mahallelerini kısmen kapsayacak şekilde genişlemiştir. 1.000 ton/yıl olan kuvars üretimi 250 kat, 935.000 ton/yıl olan feldispat üretimi 2 kat artırılmış; feldispata özgü toksik nitelikteki florür anyonları ve ağır metallerden oluşan 2.000.000 ton/yıl’lık pasa ise ruhsat sahasının bulunduğu mahallelerin sınırları içine dökülmeye başlanmış; söz konusu toksik maddeler yağmur sularıyla birlikte derelere, yeraltı sularına, akiferlere sızmış; bölgenin hava kalitesi ise iyice düşmüştür.  Bilirkişilerin bölgede yaptığı keşif ve inceleme sonucu yazdıkları rapor, Derneğin iddialarını doğrular nitelikte örtüşmüştür” dedi.

Dernek Başkanı Erol, “Muğla 1.İdare Mahkemesi, bilirkişi görüşlerine istinaden Şirket tarafından gerçekleştirilmek istenen  ‘Feldspat ve Kuvars Ocağı Kapasite ve Alan Artışı Projesi’nin bölgede önemli derecede zararlı, olumsuz sonuçlar doğuracak nitelikte olması nedeniyle kapasite artış projesi hakkında  Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın tesis etmiş olduğu ‘Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu(ÇED Raporu Olumlu) ‘ Kararı/İşlemi’nde hukuka uyarlık bulmamış ve 20.01.2022 tarih, 2021/729Esas, 2022/129 Karar nolu kararıyla iptal edilmiştir” ifadelerini kullandı.

BİLİRKİŞİ RAPORU OLUMSUZLUKLARI TESPİT ETTİ

Başkan Erol açıklamasında bilirkişinin raporundaki tespitleri şu şekilde sıraladı:

“329,98 hektarlık sahanın 327,22hektarlık alanın(neredeyse tamamının) orman olması, kızılçam ve fıstıkçamlarının bulunması, bölgenin ÖDA olması, dolayısıyla canlı türlerinin korunması mecburiyeti, ağaç kesimleri sonucu toprak yüzeyinin yok olacağı

Milli Parklar Genel Müdürlüğü iznini bulunmaması, Ruhsat alanı içinden BOTAŞ boru hattı ile enerji nakil hatlarının geçtiği ama izinlerinin bulunmaması yeraltı suyu, içme suyu ve tarım suyu kirlenip azalması. Topraktaki suyun buharlaşması alanda oluşan tozların çiçek döllenmesini engellemesi, mahsul azalması, tarımın olumsuz etkilemesi, bitki örtüsü kuruması, biyolojik çeşitliliğin azalması, Patlamalar nedeniyle bölgedeki 5 derenin doğal yapısının bozulması, sızan suların kireçtaşı kayalarını eritip içinde suyolları, mağaralar oluşturması, toprak çökmelerine sebep olması, dere yataklarının toprak kaymaları ile dolma ihtimalinin artması, ekilebilir değerli arazileri olumsuz etkilemesi etrafta başka madencilik faaliyetlerinin , kırma eleme tesislerinin varlığı ve hep birlikte total olarak kümülatif biçimde  hava kalitesine olumsuz etkilerinin dikkate alınmaması, bölgedeki yerleşim yerlerinin varlıklarının öngörülmemiş olması, Raporda belirtilen pasa döküm alanları ile fiili döküm alanlarının birbirine uymaması, çok büyük fark bulunması, ruhsat alanı dışında üretim yapıldığının tespit edilmiş olması, ruhsat alanı bölgesinin NİP ve ÇDP’de “Gökbel Devlet Ormanı” olarak kayıtlı olması, dolayısıyla asla zarar verilmemesi ve korunmasının zorunluluğu tespitleri yapıldı.”