KARABAĞLAR “YİNE” SULAR ALTINDA KALDI

BERİTAN YÜCEL

Muğla genelinde etkisini gösteren sağanak yağış Karabağlar Yaylasını sular altında bıraktı. Sağanak yağışların ardından her dönem olduğu gibi bu sene de yaylada birçok yer göle döndü. Teknopark’ta ise geçici drenaj çalışmalarıyla oluşturulan drenaj havuzlarının kapasiteleri aşıldı. Etkisini gösteren sağanak yağış nedeniyle, drenaj hatlarındaki yağış sularının yol seviyesine kadar yükseldiği gözlenirken, Teknopark alanında oluşturulan toplama havuzlarının kapasitelerinin aşıldığı gözlendi.

Meteoroloji 4. Bölge Müdürlüğü’nün sağanak yağış uyarısının ardından Muğla genelinde şiddetli sağanak yağış etkisini gösterdi.

Muğla’nın Menteşe ilçesi Karabağlar Yaylası sular altında kalırken, Menteşe ilçesi Kötekli Mahallesinin ve de Karabağlar Yaylasının sularının önemli bir kısmını drene eden kanallardaki su sağanak yağış nedeniyle yol seviyesine kadar yükseldi. Muğla Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde (TEKNOPARK) ise su seviyesinin oldukça alt kotlarda tutulduğu, ancak geçici havuzların kapasitelerinin aşıldığı görüldü.

Karabağlar Yaylası’nda ise kesin çözümler sağlanamadığı için yollar göle döndü. Menteşe Belediyesi’nce vatandaşlara zorunlu olmadığı sürece Karabağlar’a gidilmemesi uyarısında bulunuldu.

YAYLA İÇİN ÇALIŞMALARA ÖNCELİK VERİLMELİ

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Su Kaynakları Ana Bilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, sağanak yağış nedeniyle yaşanan taşkın etkilerinin büyük oranda Karabağlar Yaylası’la ilişkili olduğunu ifade etti. Özçelik, yaylada meydana gelen su kaynaklı problemlerin çözümü için gereken bilimsel ve mühendislik çalışmalarının başlatılması gerektiğini kaydetti.

Doç. Dr. Ceyhun Özçelik, “Karabağlar Yaylasının önemli bir kısmı her şiddetli yağışta sular altında kalmaktadır. Karabağlar yaylasının gerek önemli bir yeraltı su kaynağı oluşturma noktasında, gerekse taşkın denetimi noktasında çok önemli bir rolü bulunmaktadır. Yağış suları bu bölgede göllenerek yeraltı suyunu beslemekte, ancak kapasitesi yetersiz düdenler nedeniyle şiddetli yağışlar sonrasında su baskınlarına yol açmaktadır. Menteşe Şehir Merkezi, Düğerek, Toki ve Kötekli arasında kalan Muğla çanağı diye tanımlayabileceğimiz bölgenin taban eğimi oldukça azdır. Dolayısıyla bir tarafta Kötekli ve Toki yamaçlarından gelen sular, diğer tarafta Kara Muğla Deresi aracılığıyla ve Zihni Derin Caddesi üzerindeki aks boyunca Menteşe yamaçlarından ve derelerden gelen sular yaylada toplanmaktadır. Eğimin az olması nedeniyle, bir bölgede yapılan herhangi bir çalışma veya olumsuzluk diğer bölgeleri kolaylıkla etkileyebilmektedir. Düdenlerin drenaj kapasitelerindeki değişim, yol, menfez, köprü vb. inşa çalışmaları, rüsübat vb malzeme nedeniyle tıkanma su hareketlerini doğrudan şekillendirmektedir. Dolayısıyla, Muğla Çanağının drenaj problemi, Yayla temelinde, yeraltı su kaynaklarını koruyacak ve yerel değerleri dikkate alacak  biçimde  bütünleşik bir bakış açısıyla çözülmelidir. Teknopark bölgesinde olduğu gibi geliştirdiğimiz lokal geçici çözümler, drenaj sorununu belirli risklere kadar bölgenin dışında tutmayı hedeflemektedir. Belirli şiddet ve yükseklikteki yağışlar için kesin çözüm üretilinceye kadar geçici koruma sağlamaktadır. Teknopark bölgesinde toplanan suyun gideri bulunmamaktadır. Bu suyun yüksekliği, düden bölgesinde yayladan gelen su yüksekliğinden metrelerce aşağıda olmasına rağmen ciddi koruma sağlanmaktadır. Kalıcı çözüm için başlatılan çalışmalar sürdürülmelidir.

Drenaj çanağının genelinde görülen sorunların kesin olarak çözüme kavuşturulması ancak Yayla’nın drenaj probleminin çözülmesine bağlıdır. Hem yer altı suyunu besleyerek hem de yaylanın drenajı sağlanabilir. Bunun için öncelikle,  hangi alanlardan ne kadar su geleceği, bu suların nereye verileceği, suyun ne kadarının yer altına sızdırılacağı, ne kadarının göllendirilmesi gerektiği ve göllendirme alanlarının ve drenaj kapasitelerinin belirlenmesi gerekir. Bölgenin genelinde eğimin az olması nedeniyle, göllenme ve drenaj alanlarının konumu akış hareketlerini doğrudan şekillendirmektedir. Bu  nedenle, verilecek idari kararlar bölgenin drenajına ve geleceğine yön verecektir” dedi.

YAYLADA İNCELEME YAPILMIŞTI

Geçtiğimiz ay Menteşe Belediyesi, MUSKİ, Karabağlar Geliştirme ve Güzelleştirme Derneği, Menteşe Çiftçi Mallarını Koruma Başkanlığı ve DSİ temsilcilerinden oluşan komisyon yoğun yağıştan kaynaklanan su baskınlarıyla biriken suyun tahliyesinde yaşanan sorunlara yönelik Karabağlar Yaylası’nda incelemelerde bulunmuştu.

İnceleme sonucu bir dizi önlem ve kararlar alınmış buna göre; yağış sonrası dere yataklarında biriken tıkanıklıkların açılması için periyodik olarak temizlik yapılması, özellikle Çayır mevkisin de kaçak moloz dökümleri ile bölgede oluşan çevre kirliliği ve yollara yapılan bilinçsiz dolguların önlenmesi, kaçak artezyen kuyularının açılmasına yönelik tedbir alınması kararlaştırılmıştı.