Özdağ’dan Pestisitlere Yönelik Kapsamlı Düzenleme: Denetim Süreci Hasat Öncesine Taşınıyor

Özdağ, açıklamasında Türkiye’de tarladan sofraya uzanan gıda zincirinde pestisit denetimlerinin yetersiz kaldığını, denetim süreçlerinde şeffaflığın ise ciddi biçimde eksik olduğunu belirtti. Bu tablonun hem halk sağlığı hem de ülkenin tarımsal itibarı açısından önemli riskler barındırdığına dikkat çeken Özdağ, mevcut uygulamaların pestisit kalıntısı içeren ürünlerin iç piyasaya ulaşmasını engelleyemediğini, ihracatta ise Türkiye’nin sık sık iade sorunlarıyla karşı karşıya kaldığını ifade etti.

Hazırlanan kanun teklifiyle birlikte pestisit denetimlerinin hasat sonrasında değil, üretimin erken aşamalarında başlatılması amaçlanıyor. Teklif, üretimden tüketime kadar tüm süreci kapsayan izlenebilir bir denetim mekanizmasını zorunlu hale getiriyor. Buna göre tarla ve seradan başlayarak; haller, toptancılar, pazar yerleri, depolama alanları ile market ve perakende satış noktalarının tamamı denetim kapsamına alınacak.

Kanun teklifinde, bilimsel veriler doğrultusunda yüksek risk taşıyan ve yasaklı pestisitlerin kademeli olarak tamamen kullanım dışı bırakılması da öngörülüyor. Bu sürecin en geç üç yıl içinde tamamlanması planlanırken, üreticilerin uyum sürecinin destekleneceği vurgulanıyor.

Düzenlemenin öne çıkan unsurlarından biri de şeffaflık. Pestisit denetim sonuçları, kalıntı oranları ve tespit edilen uygunsuzlukların Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından aylık olarak düzenli biçimde kamuoyuyla paylaşılması hükme bağlanıyor. Böylece tüketicilerin ne tükettiklerini bilme hakkının güvence altına alınması hedefleniyor.

Teklifin gerekçesinde, zehirsiz gıdaya erişimin kamusal bir zorunluluk olduğu vurgulanıyor. Pestisit kullanımının halk sağlığı, çevre hakkı ve gelecek kuşakların korunmasıyla doğrudan ilişkili olduğu belirtiliyor.

Kanun teklifi, çiftçileri zehirsiz, organik ve agroekolojik üretime yönlendiren bir yaklaşımı benimsiyor. Pestisit kullanımını azaltan üreticilere destek, prim ve teknik danışmanlık sağlanması planlanırken, zehirsiz üretimin kalıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.

Teklifte ayrıca, kurallara aykırı davrananlar için idari para cezalarından ürün imhasına, faaliyet durdurmadan tekrarında ruhsat iptaline kadar uzanan kademeli ve caydırıcı yaptırımlar yer alıyor.

Doç. Dr. Selçuk Özdağ, sağlıklı gıdaya erişimin devletin temel sorumluluklarından biri olduğunu vurgulayarak, toprağı, suyu ve geleceği koruma konusunda kararlı olduklarını ifade etti. Kanun teklifinin, üretimden tüketime kadar gıda güvenliğini sağlayan bütüncül bir kamu politikası oluşturmayı hedeflediği kaydedildi.