Patates ve soğan zam şampiyonu

Arz ve talep dengesizliğine şiddetli yağışlar da eklenince patates ve soğan fiyatları uçuşa geçti. Patatesin raflardaki fiyatı 6 liraya kadar çıkarken, soğanın fiyatı da 6.5 lirayı buldu. Bu artışın ardından ortalama bir adet patatesin fiyatı 1 lira oldu.

Patatesteki azımsanmayacak fiyat artışının birkaç farklı sebebi var. Türkiye’de 2017 yılında 4.8 milyon ton patates üretildi. Bu miktarın yaklaşık yüzde 5’i ise ihraç ediliyor. Fakat, Gürcistan’ın ‘patates hastalığı’ sebebiyle mart ayından itibaren geçici olarak Türkiye’den patates ithalatını askıya alması, depolarda ürün birikmesine ve bu ürünlerin bir kısmının da ekonomik değerinin zamanla yok olmasına yol açtı.

‘YETERLİ MİKTARDA ÜRÜN VAR FİYATLAR STOKTAN YÜKSELDİ’

Yükselen patates ve soğan fiyatlarını değerlendiren MÜSİAD Gıda, Tarım ve Hayvancılık Sektör Kurulu Başkanı Yaşar Sekizkardeş, “Yeterli miktarda ürün yetiştirilmesine rağmen, bazı tüccarların bayram öncesi daha yüksek fiyata ürün satmak amacı ile stok yaptıkları bilgisine ulaşmış bulunuyoruz” ifadesini kullandı. Üretimin yeterli miktarda olduğunu kaydeden Sekizkardeş, “Herhangi bir ürünün üretiminin az olup talebin fazla olması durumunda fiyat yükselişi, anlayışla karşılanabilir. Fakat ürün yeterli miktardayken fırsatçılık yapılarak fahiş fiyat üzerinden satış yapma isteği kesinlikle kabul edilebilir bir durum değildir” diye konuştu. Yaşar Sekizkardeş, antepfıstığı üzerinde uygulanan spekülatif fiyat hareketlerine de müdahale ederek fiyatların düşürüldüğünü hatırlatarak patates ve soğanda da aynı adımların atılmasını beklediklerini vurguladı.

GÖZ YAŞARTICI FİYAT: SOĞANIN KİLOSU 6.5TL

Patatesteki tablo, soğanda da benzer durumda. Mayıs ayında kilosu İstanbul halinde 1 ile 1.6 lira arasında değişen fiyatlardan satılan soğanın, haziran ayı itibarıyla ise fiyatı 3 ile 5 lira aralığına yükseldi. Bundan bir yıl önce soğanın kilogramının halde 60 kuruş ile 1 lira arasında alıcı bulduğu göz önüne alındığında, bir yıllık farkın yüzde 400 olduğu görülüyor. 1 aylık fiyat artışı da yüzde 212 seviyesinde. Fiyatlardaki artış, 1 kilogram soğanın market raflarında 6.5 liradan tüketiciyle buluşmasına neden olmuş durumda.

TÜİK’e göre 2 yıl içinde soğan üretiminden elde edilen miktar aynı olsa da, ekili alan sayısının azaldığı göze çarpıyor. 2016 yılında 604 bin dekarlık alana soğan ekilirken, 2017 yılında bu rakam 576 bin dekara düştü. Fiyatlardaki yükselişi değerlendiren çiftçi birliklerine göre de, soğanın fiyat artışını yıl başından beri devam eden sağanak yağışlar ve dolu gibi hava şartları tetikledi.