Bu İş; İşsiz Kalan Bir Kadının Emeğini Sattığı Bir İş

Röportaj Sevil OLUÇ -  Tuba Tahca; 34 yaşında donanımlı, eğitimli, potansiyeli yüksek ancak günümüz şartlarında maalesef işsiz kalmış bir kadın. Evindeki imkânlarla emeğini satmaya çalışan ancak destek de göremeyen bir girişimci aynı zamanda. Evindeki mutfağında ailesine ve arkadaşlarına sergilediği lezzetli ve sağlıklı hünerlerini küçük çapta satarak evine katkı sağlamaya çalışıyor. Muğla’nın doğal gıdalarından kendi imkânlarıyla ürettiği ekşi mayalı krakerleri arkadaşlarına tattırırken, zamanla bu krakerler gelir kapısı oldu. İşsizliğin donanımlı insanları yuttuğu günümüz şartlarında, Tuba Tahca ile yeni umudu ekşi mayalı kraker yapma hikayesini konuştuk…

Kendinizi tanıtır mısınız?

34 yaşındayım, 8 yaşında bir oğlum var.Liseyi Muğla Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümü’nde, üniversiteyi Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Radyo ve Televizyon Bölümü’nde okudum. Eşim Denizlili, burada Menteşe Belediyesi’nde çalışıyor. 12 yıllık evliyiz. Eski basın çalışanıyım ama işimi yapamadığım için uzun süredir işsizim. Bu bir zaman sonra sıkmaya başladı. Ne yapabilirim diye düşününce; ben evde mutfakta çok faalimdir, yıllardır ev hanımı olmanın verdiği bir meziyetle. Elim de lezzetlidir, hep bir şeyler yapıp arkadaşlarıma tattırıyordum. Evde kendi çapımda bir şeyler yapıp satarak harçlığımı çıkarıyorum. Şimdilik bu şekilde çalışıyorum.

Yaptığınız ekşi mayalı ürünlerden bahseder misiniz, bunu yapmaya nasıl başladınız?

Ekşi maya çok sağlıklı bir şey. Oğluma zaten yediriyordum. Elimde hep ekşi maya vardı. Bir arkadaşım var. O da eski memur. O da oğluna böyle şeyler yapıyordu. Biz birlikte evde ekşi mayalı ürünler yapıyorduk. Sonra o ekşi mayalı ekmek yapmaya başladı. Ekmek çok tutunca, arkadaşlarımız talep etmeye başlayınca ben de ekşi mayadan ne yapabilirim diye düşündüm. Krakerler yapmaya başladım atıştırmalık. Tuzlu, çörek otlu, pul biberli. Sadece arkadaşlarıma tattırıyordum. Oğluma yediriyordum. Sonra instagramda bunları paylaşmaya başladım. İnsanlar da birbirlerine söylemeye başladılar. Biz bunları alsak diye. Tamam dedim ve bir poşetleme sistemi geliştirdim. Stickerlar yapıştırdım. Önce arkadaşlarım satın almaya başladılar. Ben tabi para alırken çok utanıyordum ama bu sonradan bir işe dönüştü. Herkes birbirine tavsiye ettikçe Muğla’da bir satış ağı oldu. Artık sipariş almaya başladım. Ekşi mayalı krakerler çok tuttu çünkü sağlıklı, doyurucu, içinde folik asit var hamileler için çok faydalı. Çocuklar için çok sağlıklı. Mesela maya alerjisi olan, gluten kullanamayan insanlar var, gluteni az bir ürün.

Ekşi mayanın faydalarından bahseder misiniz?

Ekşi mayanın içinde pek çok vitamin var. Ben bir gıda mühendisi kadar bilemem ama ben ekşi maya sayesinde bağırsak rahatsızlığımı atlattım. Bağırsaklarım her şeyi sindiremiyordu ve ekşi maya yemeye başladığımdan beri bu rahatsızlığım geçti. İçinde folik asit bakımından zengin. A vitamini, E vitamini var. Hem doyurucu oluyor. Diyet yapan arkadaşlarım da bunu aldılar, tok tutma özelliği de var. Bir öğününü bir paket ekşi mayalı krakerle geçiren arkadaşlarım var. O nedenle içim rahat bir şekilde satıyorum.

Paketlediğiniz ürünler ne kadar süre dayanıyor?

Ben bunu denemek için kenara bir paket ayırdım. 15 gün sonra tattığımda yine aynı çıtırlıktaydı. Sanırım 15-20 gün arasında dayanabilecek bir ürün. Belki daha iyi, vakumlu bir paketlemeyle daha uzun süre dayanır. İçinde hiçbir katkı maddesi yok.

Kullandığınız malzemeleri nereden temin ediyorsunuz?

Kendi ailemin yaptığı  doğal zeytinyağını, kendi topladığım kekiği kullanıyorum. Deniz tuzu kullanıyorum. Muğlalı olduğum için zeytinyağına, kekiğe, otlara  kolay bir şekilde ulaşabiliyorum. Pulbiberi de, kayınvalidemle beraber yapıyoruz

Başka herhangi bir işte çalışıyor musunuz?

Şu an hiçbir yerde çalışmıyorum ama bu benim için bir iş oldu. Sadece boş zamanlarımda yapayım, harçlığımı çıkarayım diye değil; mesai harcıyorum. Sabah kalkıyorum akşama kadar fırınla haşır neşirim. Çok emek harcıyorum. Özellikle kadının emeğini ben çok önemsiyorum çünkü Muğla’da kadınlar yerinde duramazlar mutlaka çalışırlar. Ben de doğma büyüme Muğlalıyım, o şey içimde var. Yaptığın yemek bile iş aslında ama bundan para kazanıyor olmak çok keyifli. O nedenle bir iş haline getirdim bunu ve burada çalışıyorum diyebilirim.

Bunlar size ne kadara mâl oluyor?

Maliyetini tam olarak hesaplayamıyorum. Çünkü malzemeleri de kendim temin ettiğim için. Ben bu poşetleri 10’ar TL’ye satıyorum. 150 gram ürünler. Emeğimin tam olarak karşılığı değil ama insanlar faydalansın diye bu fiyata satıyorum.

Satışı nasıl yapıyorsunuz, talepler nasıl?

İnstagramdan satış yapıyorum. Sosyal medyayı çok aktif kullanan bir insanım. Blog yazarıyım aynı zamanda. Oraya da oğlumun gelişimiyle ilgili yazılar yazıyordum. Dolayısıyla beni takip eden ama benim tanımadığım çok fazla insan var. İnsanlarla hep bilgi alışverişi yaptığımız için beni tanıyorlar ve güvendiler. Tek sorun Muğla dışına sipariş gönderemiyorum. Çünkü yiyecek bir şey olduğu içinkargoda kırılabilir.

Ne kadar sipariş alıyorsunuz?

Eğer sadece kraker yapacaksam, günümü sadece ona ayırıyorum. Günde 10-20 paket yapıyorum o zaten 2-3 günde bitiyor. İsteyenler genelde 4-5 paket istiyorlar ve bir haftada tüketiyorlar. Sürekli alan müşterilerim var. Her günüm dolu geçiyor.

Yaptığınız işin özelliği nedir?

Bence aslında maddi değerinden çok manevi değeri var bu işin. Çünkü kadının çalışması bu. Ben Muğla’da yaşayan işsiz genç bir kadınım. Aslında bu kadar potansiyelim olması, çalışabilir durumda olup iş bulamamam çok kötü bir şey. Ama ben bunu avantaja çevirip çalışmayı tercih ettim. Yani emeğim var işin içinde. Kadına desteklenmesi gereken bir platform oluşturduk. Ben değil benden yaşça büyük çok fazla insan var Muğla’da üretmeyi isteyen. Muğlalı kadınlardan börek yapan, gözleme yapan benim tanıdığım pek çok kişi var. Ama onlar işlerini nasıl çevireceklerini bilmiyorlar, ben onlara yardımcı oluyorum genellikle. Evde yap ben satayım sana yardımcı olayım dediğim çok insan oldu. Bu işin asıl önemi; potansiyeli olup çalışamayan bir kadının emeğini satması. O yüzden çok daha değerli. Bu kadın evde olduğu için çalışmıyor deniyor ama hayır aslında çalışıyorum. Benim yaptığım iş olarak görülebilecek, toplumda seni bir adım daha öne çıkarabilecek bir şey aslında. Kişiliğine de katkı sağlayan, yeni insanlarla tanışmanı sağlayan bir özelliği var işimin.

Yaptığınız ekşi mayalı ürünleri sağlık açısından değerlendirir misiniz?

Bence çocuklara paketli ürünler yedirmek yerine bu yedirilmeli. Şu an sadece tuzlu yapıyorum ama tatlıya da çevireceğim. Bunun üzerine çalışmalar yapıyorum. İçinde şeker yerine pekmez ve bal kullanılan ürünler olabilir. Fıstık ezmesi yapıyorum bunun da satışını nasıl yapabilirim diye çalışıyorum.

İleriki zamanlarda işlerinizi büyütüp markalaşmayı düşünüyor musunuz?

Bu tabi ki istediğim bir şey. Muğla’da kiraların yüksekliği, bu işe harcanacak paramın olmaması, belli bir birikim gerekiyor çünkü. Kadına bu konuda destek çok az. Duyduğum hibeler oluyor ama bunun karşılığında çok fazla şey istiyorlar. Ben bunları karşılayamıyorum. Evimde yapıyorum bu işi ve asıl bana destek sağlanması gerekiyor. Şu an bir dükkan açmak ve yanımda birilerini çalıştırmak benim için hayal. Bu konuda destek görürsem ya da birkaç arkadaş birlikte başlarsak mutlaka küçük bir dükkanda sağlıklı atıştırmalıklar adın altında düşünüyorum.

Eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Ben iş konusunu kapattığımı, artık çalışamayacağımı düşünüyordum ama arkadaşımla başladığımız bu iş benim için umut ışığı oldu. Eğer çalışmak isteyen ama yapamayacağını düşünen kadınlar varsa hiçbir şey buna engel değil. Evden de bu işler yapılabiliyor. Mutlaka kadınların çalışması gerekiyor.