O Hem Bir Babaanne, Hem de Belediye Başkan Yardımcısı

Leyla Ersöz 61 yaşında, Muğla’nın ilk kadın Belediye Başkan Yardımcısı. O hem bir babaanne, hem de Menteşe Belediyesi’nde 5 hizmet dalından sorumlu bir idareci. Muğla tarihinde bir ilk olmanın gururunu yaşarken; bir yandan da kadınların temsiliyetteki bu kadar geri kalmışlığından dolayı üzgün olduğunu söylüyor. Çocukluk dönemindeyken, kız çocuklarının pek fazla okutulmaması gerçeği onun okuma azmine engel olamamış. İlkokuldayken 2 ağabeyiyle birlikte köyden kalkıp Muğla’da 3 kardeş bir ev tutmuşlar. Kendisinden büyük 2 ağabeyiyle hem aynı sınıflarda okumuşlar, hem de okul hayatı boyunca ağabeylerine yemek yapmış. Okuldan çıktığı zaman da direkt tütün tarlasında çalışmaya gidermiş. Anlattığına göre eğitim dönemi ve öğretmenlik hayatı büyük sıkıntılar içinde geçmiş. Yeri gelmiş sürgüne uğramış, yeri gelmiş hem çalışıp hem hasta babasına bakmış. Menteşe Belediye Başkan Yardımcısı Leyla Ersöz ile naif kişiliği, siyasetteki alçak gönüllü duruşu ile halkın sorunlarına ilgiyle yaklaşımını ve bir kadın olarak siyasetteki varlığını konuştuk…

Siyasi hayatınız dışında, kendinizden bahseder misiniz?

4 çocuklu çiftçi bir ailenin 3’üncü çocuğuyum. İki abim, bir tane de kız kardeşim var. Bunların içinde kırsalda yaşadığımız için kırsaldaki çocukluk dönemimde kızların okuması biraz yadırganıyordu. Bu konuda öğretmenim Behiye Aldan vardı, o çok yardımcı oldu. Çocuğun hakkını yememen lazım diye babama bu konuda çok baskı yaptı.  İki abimle beraber biz okula başladık. Ben onların ilkokulda hem yemeğini yapıyordum, hem de onlarla birlikte Muğla’da bir ev kiraladık, üç kardeş birlikte okuduk. O zamanki koşullarda telefon yok, ulaşım bu kadar gelişmiş değil. Hem yemek yaptım hem de okudum. Babam beni okula yazdırırken şöyle demişti; eğer karnende zayıf getirirsen, seni okuldan alırım. Bir de böyle bir baskıyla başladık okula. Okulda kayıplarım yoktu. Biz çiftçi ailesiyiz, okuldan çıktık mı direkt tütüne giderdik. Daha sonra liseden sonra Ortaklar Eğitim Enstitüsü’ne gittim.  İlk tayin yerim Urfa. Bir yıl orada görev yaptıktan sonra eş durumundan Muğla merkeze geldim. Orada da Çaybükü, Tınas’da görev yaptım. 1980 sonrası da siyasi olarak sürgün yedik. Milas’ın bir dağ köyüne Türbe Ortaköy’e geldim. 12 yıl boyunca orada çalıştım. Daha sonra babam felç geçirdi. Annemi de kaybettik o sıralarda. Babama bakmakla yükümlülük raporu alarak Bahçeyaka’da çalıştım. Yaptığım çalışmalarda Milli Eğitim Müdürlüğü’nden aldığım ödüllerim var. Hatta İl ve İlçe Milli Eğitim Müdürleri bu kadar başarılı insan burada ne yapıyor diye denetime de geldiler benim için. İki tane teşekkür belgem var çalışma hayatım boyunca. Daha sonra merkeze geldim Kocamustafendi Okulu’ndan emekli oldum.

Siyasi hayatınız nasıl başladı?

10 yıldır aktif siyasetin içindeyim. Emekli olduktan sonra uzun süre arada kaldım. Erken emekli oldum. Çünkü biz siyasi olarak çok yıpratıldık. Yaşadığımız sıkıntılar bende derin yaralar bıraktı. Ben de dedim ki, yaşadığım sürece partime ne kadar faydam olursa orada çalışmak istiyorum diye girdim. İlçe kadın kollarına başkan seçildim. Bahattin Gümüş İlçe Başkanı’ydı, ben de İlçe Kadın Kolları Başkanı’ydım. Birlikte 3 buçuk yıl çalıştık. Daha sonra bir dönem Menteşe İlçe Yönetimi’nde çalıştım. İlçe eğitim sekreterliği görevini ve parti içi eğitim çalışmaları yaptım. Daha sonra 2014 yerel seçimlerinde meclis üyeliği yaptım, o sırada Başkanımız Bahattin Gümüş bana vekâlet verdi. Bu çok yankı uyandırdı. Sosyal medyada olsun, basında olsun. Çünkü kolay kolay bir başkan, bir kadına vekâlet vermiyor. Çünkü genelde hep erkeklere bırakılıyordu böyle görevler. O benim için bir ilkti. Siyasette bir şey olmak için değil, sadece partime ne kadar yararlı olabilirim düşüncesiyle siyasete girdim. 2019 yerel seçimlerinde tekrar Meclis üyeliğim ve Bahattin Başkan’ın takdir edip atamasıyla Başkan Yardımcılığı görevine getirildim.

Menteşe Belediyesi’nde hangi hizmet birimlerinden sorumlusunuz?

Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Park Bahçe Müdürlüğü, Muhtarlar Müdürlüğü, Sağlık İşleri Müdürlüğü bana bağlı.

Muğla tarihindeki ilk kadın Belediye Başkan Yardımcısısınız. Bununla ilgili neler söylemek istersiniz?

Nerden baksanız 40 yıldır Cumhuriyet Halk Partisi’nin yönettiği bir ilde, ilk kadın başkan yardımcısı olmak benim için onur verici fakat, kadınlar açısından çok üzgünüm. Kadınların siyasete katılımıyla, temsiliyetteki katılımının bu kadar geri olmasından dolayı üzgünüm.

Bir kadın olarak siyasette ve idarecilikte zorlanıyor musunuz?

İşimi seviyorum ve görevimi yerine getirmek için elimden gelen gayreti gösteriyorum. Tabi ki eksiklerim olabilir. Ben emekli bir öğretmenim. Belediyecilikten ya da kamu yönetiminden gelmiyorum. Sıkıntılarım olduğu zaman da başkan yardımcılarımız ve Başkanımız bana destek oluyorlar. Göreve ilk atanırken de bunun sözünü aldım onlardan.

Muğla’da kadınların siyasete katılımını yeterli görüyor musunuz?

Erkek egemen siyasetin toplum tarafından kabul edilmesinden dolayı kadınların siyasette yeterince yer almadığını ve onlara fırsat verilmediğini düşünüyorum. Bahattin Gümüş ile beraber hem ilçe başkanı olarak çalışmam hem de meclis üyeliğinde birlikte çalışmış olmamız benim en büyük şansım. Çünkü erkeklerne kadar müsaade ederlerse biz kadınlar siyasette o kadar var olabiliyoruz. O da genelde erkeklere yardımcı olmak üzere pasif görevlerde oluyor. Toplumun kadınlara yüklediği ilk görev anne olmak, iffetli kadın olmak, doğurgan olmak, becerikli ve çalışkan olmak, kocaya itaatkar olmak. Toplumda kabul edilen kadın modeli bu. Bunlardan arta kalan zamanda siyasetin içinde olabiliyorsunuz. Toplum baskısı ve elalem ne der düşüncesi bizim bir yerlere gelmemizde bizleri zorluyor. Kurumsal bir toplantıda, ya da siyasal bir toplantıda erkeklerin hep önde, kadınların arka taraflarda olduklarını görüyoruz. Eğer biz toplumun yarısını oluşturuyorsak, eşit haklara sahip olmamız lazım. Toplum siyasetin erkek işi olduğunu düşünüyor. Erkek baskın olduğu için. Menteşe’de kadın muhtarlarımız var. Ama sadece 2 tane. Başka kadın adaylarımız da vardı. Ama maalesef toplumda siyaset kadın işi değil diye gördükleri için kadınlara oy vermiyorlar. Milletvekili seçimlerinde de kadınları son sıralara atıyorlar.

İdarecilikte halkın içine girdiğinizde, kadın olmanın avantajını ya da dezavantajını görüyor musunuz?

Bazı ortamlarda kadın olmanın avantajını yaşıyorum. Ama çoğu yerde de kadını yokmuş gibi hissettiriyorlar. Gittiğimiz toplantılarda protokollerde de kadını tanımıyorlar, erkekler daha önde, kadınları arka planlara atıyorlar. Ben mütevazı bir insanım, ille de önde olayım diye bir beklentim yok ama bulunduğum makam gereği olmam gereken yerde olmalıyım. Belki yeni olmamdan dolayı, protokolde tanınmıyor olmamdan kaynaklı olarak yerimi bulamadığı düşünüyorum

Toplumda yaygın bir söylem var; kadının saçı uzun aklı kısadır deniyor. Buna ne söylersiniz?

Kesinlikle kabul etmiyorum. Bu karşı cinsin kadınları elinin tersi ile itmek için söylenmiş bir şeydir. O kadar çok bilinçli, başarılı kadınlarımız var ki. Ama bu başarılarını gösteremiyorlar çünkü önlerinde set var. Erkekler eşlerinin çalışmasını da istemiyor bazen. Çünkü eşleri ekonomik olarak özgür olursa kocasına itaat etmez düşüncesi var. Bu düşüncelerin yıkılması lazım. Bununla ilgili en büyük değişimi yasalar ve politikalarla sağlayabiliriz. Ben kadınlara güveniyorum.

Leyla Ersöz, ileriki dönemlerde belediye başkanlığı için aday olmayacağını, artık gençlerin bu yerlere gelmesini istediğini söyledi. Bu konuda kapıyı araladığını dile getiren Ersöz, genç kadınlara siyasette elinden gelen desteği vereceğini de ekledi.

Muğla’da şiddete uğrayan kadınların koruma altına alınabilecekleri bir kadın sığınma evi çalışmanız var mı?

Şu anda bir kadın sığınma evimiz yok. Büyükşehir Belediyemizle böyle bir çalışmamız var. Yerini Menteşe Belediyemiz tahsis etti. Çalışmalar devam ediyor. Tamamlanınca açılacak. Bir de Menteşe Belediyesi olarak Kadın Danışma Merkezi açacağız. Bunun yer tespiti açıldı. En kısa zamanda açılışını yapacağız.

Kadınlara ve özellikle genç kadınlara vermek istediğiniz mesaj var mı?

Önce eğitimlerini tamamlasınlar. Olmaları gereken yerde cesaretlerini kırmadan, birbirimize destek vererek el ele kadınların temsiliyetlerini sağlamalıyız. Biz kadınlar farklı görüşlerin zenginlik olduğuna, kadın dayanışmasının ve ortak bir mücadelenin yürütülmesinin bir zorunluluk olduğuna inanıyoruz. Çünkü bu mücadelenin toplumun her kesiminde ezilen, dışlanan, isyan eden, barış, emek, demokrasi, eşitlik ve özgürlük mücadelesi ile kadın mücadelesinin ayrılmaz bütünlüğüne inanan, bütün kadınlarla yaşamın her alanında yan yana, omuz omuza olduğumuz sürece başarılı olacağımıza inanıyorum. Ben Atatürk değerlerine bağlı bir Cumhuriyet kadınıyım. Özgürlük ve barıştan yanayım.

Röportaj: Sevil OLUÇ