Osmanlı’dan Kalma Savaş Topu’nun Boyanmasına Eleştiri

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde Öğretim Görevlisi Alpaslan Kaya, Muğla Konakaltı Kültür Merkezi’nin bahçesinde bulunan  Osmanlı Devleti döneminden kalma yüzlerce yıllık savaş topunun bilinçsizce  boyanarak üzerindeki patinanın yok edilmesini eleştirdi. Öğretim Görevlisi Kaya,  tarihi bir kalıntının boyanarak üzerindeki patinanın yok edilmesini topa uygulanan bir şiddet olarak değerlendirdi.

Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Resim-İş Eğitimi Anabilim Dalı Öğretim Görevlisi Alpaslan Kaya, Muğla’nın tarihsel simgelerinden Konakaltı Kültür Merkezi’nin bahçesinde bulunan Osmanlı Devleti döneminden kalma savaş topunun siyah renge boyanmasını üzüntüyle karşıladığını ifade etti. Öğretim Görevlisi Kaya, tarihi eserlerin üzerinde bulunan, patina denilen tarihsel birikime müdahale edilmesinin, o tarihi kalıntıya yapılmış bir katliam olduğunu, bu şekilde tarihi kalıntının zamanının ve taşıdığı izlerin yok edildiğini dile getirdi.

“Savaş Topunun Kimliği Yok Edildi”

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Kaya, “Konakaltı Kültür Merkezi’nde bahçede soyut heykeller var. Bir de orada bir top var. Osmanlı Dönemi’nden kalma gerçek bir top. Çok hoşuma gitti. 2007’de geldim ilk olarak oraya. 3 yıl sonra 2010’da tekrar gittiğimde o topun siyah boyayla boyandığını gördüm. Bu o kadar yanlış bir şey ki;  tarihini, zamanını ortadan kaldırıyorsunuz. Onun üstündeki patina 200-300 yıllık bir birikim var üzerinde, birden onun üzerini boyuyorsunuz, siliyorsunuz, kaldırıyorsunuz. Bu tarihe yapılabilecek bir katliamdır. O topa yapılabilecek büyük bir saldırıdır bu. Siz hangi müzedeki, hangi tarihsel kalıntının üzerinin boyandığını gördünüz, hangi heykelin boyandığını gördünüz. Ve bunu kim yaptı? Ben mesela, o gün Belediye Başkanıyla karşılaşmış olsaydım orada, ilk sorum o olacaktı. Buna siz mi karar verdiniz, kim verdi diyecektim.  Ben Belediye Başkanı olmuş olsaydım, bunu yapanın işine son verirdim. Siz zamanı öldürdünüz, o tarihsel yapının bütün kimliğini ortadan kaldırdınız. Ellerimizde parmak izlerimiz vardır. Bu sizin kimliğinizdir. Buna zımpara atılırsa tertemiz yapılırsa sizin kimliğiniz de ortadan kalkar. Eski yapıtların, tarihi eserlerin hiç birisi ne boyanır, ne de müdahale edilir. Bir eseri boyamak onu öldürmek demektir. Onun zamanını ortadan kaldırmak demektir. Hala o topu kimin boyadığını merak ediyorum.” İfadelerinde bulundu.

“Tarihsel Kalıntılara Müdahale Edilmez”

Tarihsel kalıntılara müdahale edildikten sonra geri dönüşün olmadığını, eseri eski haline getirmenin mümkün olmadığını kaydeden Kaya, “Artık o topun üstündeki boyayı sıyırsanız bile; onun üstünde taşıdığı zamanı öldürdünüz. Onun içerisinde 300 yıllık bir hava var, zaman var ve patina var. Patina dediğimiz şey onun üzerindeki tortusu, birikimi. Ona tarihsel kimliğini kazandıran o patinadır. Siz patinayı ortadan kaldırdınız. O artık Osmanlı’dan kalma 300 yıllık top değil. Şu andaki bir toptur o. O kadar heykelden ve tarihten uzak bir toplumuz ki; bunu bile bilmiyoruz. Bu konuyla ilgili bilgi almak isteyen bize gelebilir. Biz bu alandaki bir insan olarak yaşamda değerlerin daha doğru anlanması, korunması ve daha doğru bir şekilde yapılmasından yanayız. O top şiddet gördü. O topun kimliği ortadan kaldırıldı. Şimdi o artık sıradan bir top oldu, artık onu bir demirciye kiloyla sat, o derece değeri yok edildi. Müzelere gittiğiniz zaman hiçbir eser daha güzel olsun diye üzerindeki küfleri cilalanıp zımparalanmaz. Bu bilgisizlikten, anlamın ne olduğunu bilmemekten kaynaklanıyor.” şeklinde konuştu.

Sevil OLUÇ-Neval ÇOLAK