Veteriner Hekim Kayacık’tan Kurbanlık Tavsiyeleri

Sevil OLUÇ- Kurban Bayramı’na sayılı günler kala Veteriner Hekim Yusuf Kayacık kurbanlık hayvan alımı ve kesimi esnasında dikkat edilmesi gerekenleri anlattı. Kayacık, kurbanlık hayvan satın alınırken hayvanların kulak küpesinde TR 48 yazılı olmasının ve Muğlalı hayvan satıcılarından alışveriş yapılarak Muğla ekonomisine katkı sağlanmasının önemine vurgu yaptı.

Muğla’nın Menteşe İlçesi’nde görev yapan Veteriner Hekim Yusuf Kayacık, kurbanlık hayvanların sağlık durumları, kesim esnasında dikkat edilmesi gerekenler ve kurban etlerinin saklama koşulları hakkında açıklamalarda bulundu. Kayacık, kurbanlık hayvan satın alınırken nelere dikkat edilmesi gerektiği hakkında yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı; “Kurban alırken öncelikle şuna dikkat edilmesi gerekir; hayvanın sağlığı. Kurbanlık hayvanın çevreye karşı ilgisi, büyükbaşlarda 2 yaşın üstünde olması, keçilerde 1 yaşın üstünde olması, koyunlarda da en az annesinin büyüklüğünde olması gerekir. Dini vecibe anlamında böyledir. Yaşını anlamak için sığırların öndeki alt dişlerinden 2 tanesi kapak sökme denir buna, 2 yaşını geçtikten sonra o dişler düşer ve altından daha sert ve kalın kalıcı dişler çıkar. Ağzına bakılarak hayvanın iki yaşını geçtiği anlaşılabilir. Hayvanın çevreye ilgisi, önüne bir şey konulduğunda yeyip içmesi gerekir. Ağız akıntısı, burun akıntısı, öksürük, gözyaşı, ishal veya idrarında kan var mı yok mu bunların hepsi sağlığına işarettir. Normal bir hayvan geviş getirir, ağzından burnundan, gözlerinden akıntı gelmez, ishal olmaz, dişiyse memesinde şişkinlik olmaması gerekir, gebe olmaması gerekir. Mutlaka Bayır ve Düğerek’teki hayvan satış yerlerinden kurbanlıklarını alırken oradaki veteriner hekimler gebelik muayenesi yapıyorlar, gebelik muayenesini mutlaka yaptırmaları gerekir.”

“Muğla’nın Yerli Hayvanları Kurban Edilmeli”

Muğlalı vatandaşların Muğla’daki hayvan satıcılarından kurbalıklarını satın almalarının önemini vurgulayan Veteriner Hekim Kayacık; “Benim Muğlalı hemşehrilerime en büyük önerim şudur; hayvanların kulak küpelerine baksınlar. Hayvanların kulak küpelerinde TR 48’le başlayan yani Muğla’da doğmuş ve Muğla’daki işletmelerde yetişmiş yerli hayvanları alırlarsa hem Muğla ekonomisine katkı sağlanmış olur hem de etin aroması açısından Muğla’nın dağlarındaki bizim bitki örtümüzle beslenmiş yerli hayvan yetiştiricilerine öncelik verilmesi gerekir.Nereden geldiği belli olmayan, yolda eziyet görmüş, uzun yollar katetmiş hayvanlarda strese bağlı etlerinde sertleşme olur ve etin tadı olmaz. Onun için TR 48’le başlayan kulak küpelerine dikkat etmelerini istiyorum” dedi.

“Kesilen Kurban Kayıtlardan Düşürülmeli”

Kurbanlık hayvanların kesildikten sonra Tarım Bakanlığı kayıtlarından mutlaka düşürülmesi gerektiğini belirten Kayacık; “Kurbanı kestikten sonra hayvanın kulak küpelerini alsınlar. Tarım Bakanlığı’nın kayıtlarından düşmesi için ilçe tarım müdürlüklerine bildirsinler. Bizim en büyük sıkıntımız Türkiye’de sağlıklı veri yok elimizde. Hayvan ölüyor ama kayıttan düşmüyor ya da çoğalıyor, kayda girmiyor.Bu yüzden hayvan sayımızı tam olarak bilemiyoruz” diye konuştu.

“Kurban Derileri Çok Önemli”

Kurbanlık derilerinin ülke ekonomisi için çok önemli olduğunu anlatan Kayacık; “Kurban kesimini belediyelerin veteriner hekim gözetimindeki kesimhanelerinde yaptırmaları önemli. Ama günümüz şartlarında herkesin hayvanını burada kestirmesi mümkün görünmüyor. Özellikle köylerde evlerin önünde kesiliyor. Burada dikkat edilmesi gereken hayvanı usta kasapların kesmesi. Hayvanın canını fazla yakmadan kesimin gerçekleştirilmesi gerekir. Özellikle deriyi soyarken deriye zarar verilmemesi gerekir. Çünkü deri milli bir servettir. Toplanan derilerin çok ciddi bir maddi karşılığı vardır ve ülke ekonomisi için önemlidir” ifadelerini kullandı.

“Kurban Atıkları Mutlaka Gömülmeli”

Kurbanlık hayvanların kesildikten sonraki atıklarından insanlara ve hayvanlara bulaşması muhtemel hastalıklardan bahseden Kayacık; “Kesim sırasında oluşan artıklar vardır. Bağırsakları, işkembesi, ayakları gibi. Bunlar açıkta bırakılmamalı ve mutlaka gömülmelidir. Bunlardan kist hidatik dediğimiz bir parazit vardır bunlarda yaşayan. Köpek ve kediler bunu pişmiş olarak yiyebilirler ama pişmeden herhangi bir hayvan artığının köpek ve kedilere yedirilmemesi lazım. İnsanlarda kedinin köpeğin tüyünden kist olmasının sebebi çiğ ettir. Kurbanlık hayvanlardan insanlara bulaşması muhtemel hastalıkların en başında kist hidatik gelir. Kurban kesimi yapan ya da eti parçalayan kimselerin ellerinde yara olmaması gerekir. Temasla geçen bakteriyel enfeksiyonlara karşı kesen kişinin hijyeni kendi sağlığı açısından da önemli.Kurbanda dikkat edilmesi gerekenler karaciğerinde kistler olabilir, parazit olabilir, böbreğinde, akciğerinde lezyonlar olabilir, verem, tüberküloz, şap, çiçek, şarbon olabilir. Şarbon bizim ilimizde yok, buralarda görülmez. Bunlar hayvandan insana nüfuz edebilir. Önceden sağlıklı olduğunu bildiğiniz, eve getirdiğiniz hayvan yeyip içiyorsa sorun yoktur. Hayvan hastalığını yeyip içmeyi bırakarak belli eder.Laboratuvar ortamında teşhis edilmesi gereken hastalıklar da vardır ama bizim bölgemizde öyle yanıkara, şarbon, veba, kuduz gibi çok ileri derecede hastalıklar görünmüyor. Bununla ilgili Tarım Bakanlığı’mızın ciddi çalışmaları var. Aşılama faaliyetleri var, hayvan hareketlerini mümkün olduğunca kontrol altına alıyorlar. Tarım Bakanlığı’mızın hastalıkların yayılmasıyla ilgili çalışmaları ilimizde ciddi sonuç veriyor diyebilirim. Arada bir şap, çiçek görülüyor. Onlar da bizim için çok fazla tehdit değil” ifadelerinde bulundu.

“Hasta Hayvan Kesilmemeli”

Hastalanan hayvanların kesilmeyip değiştirilmesi gerektiğini belirten Kayacık; “Kurban Bayramı’na yakın hastalanan hayvan kesilmez, tedavi edilir. Yeme içmeyi kestiyse ateşi var demektir. Ateşi varsa vücutta enfeksiyon var demektir o da bütün vücuda, etine hastalığın yayılması anlamına gelir. Kesinlikle bir veteriner hekime başvurulması gerekir. Eğer bayramdan önce iyileşirse kesilebilir. Ancak hala hasta ise değiştirilebilir” dedi.

“Et 10-12 Saat Bekletilmeli”

Kesilen kurban etinin hangi şartlarda saklanması gerektiğini anlatan Kayacık; “Her hayvanın etinde ölümden sonra bir ölüm sertliği vardır. Kurban etinin şu sıralar havalar çok sıcak olduğu için oda sıcaklığında 10-12 saat beklemeli. Ondan sonra parçalanmalı. Havalar çok sıcak olduğu için ette bozulmalar olabilir, iç organlardan ete bulaşma olabilir. Eti parçaladıktan sonra buzdolabında +4 derecede 1-2 gün bekletip daha sonra derin dondurucuda saklayabilirler. Biz Muğlalılar olarak yörük milletiz. Hemen yiyoruz. Ama eti 8-10 saat dinlendirseler daha güzel olur. Hem etin ilk ölüm sertliği de gitmiş olur” şeklinde konuştu.