Zahire Pazarı Kaderine Terk Edildi

Muğla’da Osmanlı Devleti Dönemi’nden kalma tarihi ticaret mekânlarından Zahire Pazarı can çekişiyor. Zahire Pazarı, 7 Nisan 2011 tarihinde dönemin Muğla Valisi Ahmet Altıparmak zamanında Valilik tarafından yaratılan kaynak ile Arasta ile birlikte restore edildi. Şehrin mimarisine uygun şekilde ve 285 bin 585 TL masraf yapılıp restore edilerek tekrar yaşayan bir mekân haline getirilen Zahire Pazarı, son iki esnafın çabalarıyla yaşatılmaya çalışılıyor.

Muğla Menteşe’de Osmanlı Devleti Dönemi’nde şehrin önemli ticaret merkezlerinden biri olan Zahire Pazarı bir terzi ve bir kafenin zor şartlarda faaliyetlerine devam etmesiyle ayakta duruyor. Kendi döneminde ticaretin merkezi olarak uzun yıllar hizmet veren tarihi Pazar, şimdilerde atıl durumda. Vatandaşlar tarafından ‘artık orası öldü’ diye anılan Zahire Pazarı’nda işlerine devam eden iki esnaf, pazarın tanıtılarak tekrar canlandırılması için yetkililerden destek bekliyor. 2011 yılında Muğla Valisi Ahmet Altıparmak zamanında Valilik tarafından yaratılan kaynak ile 285 bin 585 TL masraf yapılarak restore edildikten sonra;  ev hanımlarının yaptığı özgün dokumalar, yerel ürünler ve doğal bitkilerin yer alacağı pek çok dükkân hizmet veriyordu. Öte yandan Arasta Zahire Pazarı’nın tekrar hayata döndürülmesi Muğlalılar ve Muğla’da yaşayanlar tarafından heyecan ve sevinçle karşılanmıştı. Ama Muğlalırın ve Muğla’da yaşayanların sevinci kursaklarında kaldı. Canlanması beklenen Zahire pazarı öldü. Dükkânlar tek tek boşalmaya başladı. Boşalan dükkânların yerini, şimdilerde depolar aldı.

“Belediye Buradan Elini Çekti”

Zahire Pazarı’ndaki dükkânında işlerine devam eden iki dükkândan birinin işletmecisi terzi Nagihan Tosun; Zahire Pazarı’nın tanıtılması ve tekrar canlandırılması için belediyeden destek istedi. Çeşitli tanıtım faaliyetleri yapılması ve turistlerin Zahire Pazarı’na yönlendirilmesi gerektiğini belirten Tosun,  “Birkaç kez turist rehberleri turistleri getirip gezdirdi. Daha sonra belediye elini çekti. Burası unutuldu. Dışarı da kime sorsanız ‘Zahire Pazarı’ denildiğinde, ‘artık orası öldü’ diyorlar.  Kaç senedir böyle duruyor burası, belediye kendisi sanatsal şeyler açabilirdi. Sergi gibi kullanabilirdi. İnsanları bu tarafa yönlendirebilirdi. Böyle bir yer varken neden değerlendirilmesin. Çöplük gibi atıl bir vaziyette her yer. Burada karşıdaki kafe olmasa burası hepten ölmüştü. Zaten bir o, bir ben kaldım. Ben de işimi iyi yaptığım için müşteri geliyor. Aslında insanlar için buraya gelmek biraz sıkıntılı. Otopark sıkıntısı olduğu için insanlar gelse bile arabasını aşağıdaki otoparka bırakmak zorunda kalıyor. Bir şey almak için uğrayamıyorlar. Özel zaman ayırmaları gerekiyor. Öyle olduğu için biraz zor geliniyor buraya. Ama ben işimi iyi yaptığım için burayı ve müşterilerimi bırakmak istemiyorum. Önceden sergiler, tezgâhlar açıyordum burada özellikle dokuma bezlerden ürünler sergiliyorduk. Ama artık hiçbir şey yapamıyorum.” dedi.

“Kiralar Yüksek Buna Rağmen Kışın Çöpler Bile Alınmıyordu”

Zahire Pazarı’nın eskisi gibi uğrak yeri olmamasından dolayı yaptığı işlerin emeğini korumadığını ve dükkânı ayakta tutmakta zorlandığını dile getiren Nagihan Tosun, “Burası yazında bu şekilde oluyor. Üç beş kafenin müşterileri çoğalıyor o kadar. Burası son üç senedir iyice atıl vaziyette kaldı. Bu arada en yüksek benim kiram, kafeden bile fazla. Ben büyük işletme gibi vergi ödüyorum. Buraya aylık 700 TL kira ödüyorum. Vergisi, sigortası, elektriği, suyu derken aylık bin 500-2 bin TL giderim oluyor. Giderlerim kadar para kazanamıyorum. Eve de iş götürerek çalışıyorum. Herkes bir mesai çalışırken ben bir günde iki mesai yapıyorum. Gece de çalıştığım oluyor, eşim destekçi oluyor. Kışın tamamen eşim ödüyor faturalarımı. Ben burayı ayakta tutmaya çalışıyorum fakat kiram çok yüksek olduğu için zorlanıyorum. Belediyeden kiramı düşürülmesini talep ettim ancak kabul edilmedi. Ben burada on yıllık esnafım. Kışın çöpler bile doğru düzgün alınmıyordu. Her yere telefon ettim, daha yeni yeni almaya başladılar.” diye konuştu.

“Belediye Etkinlikleri Burada Yaparsa Zahire Pazarı Tekrar Canlanır”

Zahire Pazarı’ndaki bir diğer dükkân olan Çakarkeyf Kafesi’nin çalışanı Serdar Kır ise, Zahire Pazarı’nın durumu hakkında yaptığı değerlendirmede; “Muğla’nın bu tarafı artık pek rağbet görmüyor. Ben üniversiteyi Muğla’da okudum. Muğla’ya 2005 yılında geldim. O zaman merkez biraz daha hareketliydi. Öğrenciler Kötekli’ye hapsoldu. Öğrenciler merkeze pek gelmiyorlar ve artık her köşe başı kafe oldu. Bir de tabi en büyük eksik olarak, belediyenin buraya el atması lazım. Hiçbir şekilde etkinlik ve faliyet düzenlemiyorlar burada. Belediye bir çok etkinliğini Zahire Pazarı’nda yapsa burası daha bilinir bir yer olur. Muğla’nın yerli halkı bile burayı bilmiyor. Zahire Pazarı denildiği zaman yerini tarif edemiyorlar. Bizim kumda kahve hizmetimiz olduğu için herkes bir şekilde bulup geliyor. Ama zor buluyorlar burayı. Buraya genelde bilenler geliyor. Pazar, 2011 yılında restore edildi ve faliyete girdi. Buranın bir şeklide hareketlenmesi, unutulmaması lazım. Bu bizim tek başımıza yapabileceğimiz bir şey değil. Ben burada üç buçuk yıldır çalışıyorum ama diğer dükkanların hiç açıldığını görmedim. Burası yazın akşamüzeri biraz hareketlenir o kadar. Zaten bizde olmasak burası paslanmaya, unutulmaya yüz tutar” ifadelerini kullandı.

Neval ÇOLAK- Sevil OLUÇ