Datça’nın “Cennet Koyu”nda Kritik Gelişme: Kargı Koyu İmar Planı İptal Edildi
111
Datça’nın doğal güzelliğiyle “cennet koy” olarak anılan Kargı Koyu için açılan dava sonuçlandı. Muğla 4. İdare Mahkemesi, bölgeyi kapsayan imar planlarını kamu yararı ve şehircilik ilkelerine aykırı bularak iptal etti.
Muğla 4. İdare Mahkemesi, Datça Kargı Mevkii’nde uygulanmak istenen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı imar planı revizyonlarını iptal etti.
Mahkeme, söz konusu planların üst ölçekli planlara, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığına hükmetti. Böylece Kargı Koyu’nda yapılaşmanın önünü açabilecek planlar hukuken geçersiz sayıldı.
211
Gerekçe Dikkat Çekti: Kamu Yararı Ön Planda Kararın en dikkat çekici yönü gerekçesi oldu. Bilirkişi raporları ve dosya kapsamındaki incelemelere göre:
Planların üst ölçekli çevre düzeni planlarına aykırı olduğu, Bölgenin doğal yapısının korunması gerektiği, Kıyıların toplum kullanımına açık olması ilkesinin zedelendiği
Planlama sürecinde bütünlük ve kamu yararının gözetilmediği tespit edildi. Mahkeme ayrıca, kıyı ve sahil şeridinin kullanımında toplum yararının öncelikli olması gerektiğini özellikle vurguladı.
311
Doğal Yapıya Müdahale Uygun Bulunmadı
Kararda, Kargı Koyu’nun büyük ölçüde yapılaşmamış bir alan olduğuna dikkat çekildi. Bu nedenle getirilen plan kararlarının, bölgenin doğal bütünlüğünü bozabileceği ifade edildi.
Ayrıca kıyıya erişim, yaya yolları ve kamusal kullanım gibi temel planlama unsurlarının yeterince sağlanmadığı da raporlara yansıdı.
Şimdi Gözler Belediyede Kararın ardından gözler yerel yönetime çevrildi. Bölge için yeni bir planlama sürecinin, Datça halkının katılımıyla ve kamu yararı gözetilerek hazırlanması gerektiği ifade edildi.
411
MUÇEP’ten Açıklama
Muğla Çevre ve Ekoloji Politikaları Derneği (MUÇEP), Datçalılar ve Datça Demokrasi Platformu ile birlikte Kargı Koyu’ndaki özelleştirme ve yapılaşmaya yıllardır karşı koyuyordu.
Özelleştirme davasını kaybeden Muğla Çevre Derneği ve Datçalılar, geçtiğimiz yıl imar planı tadilatına karşı da dava açtı. Muğla 4. İdare Mahkemesi’nde Temmuz ayında 2024/710 esas ve 2026/317 karar numarası ile açılan davada, 5 Mart’ta davacılar lehine planın iptali yönünde karar çıktı.
511
Davacıları arasında MUÇEP Derneği ve Datçalı yurttaşların da bulunduğu davanın gönüllü avukatları Arzu Alper, Ali Kurt ve Hüseyin Turan oldu.
Avukat Hüseyin Turan, karar sonrası yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:
“Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Datça ilçesi Kargı Mevkii’ne ilişkin 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Revizyonu ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı hakkında açılan davada, Muğla 4. İdare Mahkemesi planların iptaline karar vermiştir.
Mahkeme kararı, ‘planların kademeli birlikteliği’ ilkesini merkeze alan ve kıyı mevzuatının dolanılmasını engelleyen güçlü gerekçelere dayanmaktadır.”
611
Turan ayrıca, üst ölçekli planlarda “tarım ve orman alanı” olan bir bölgenin alt ölçekli planlarda “kentsel yerleşik alan” ilan edilmesinin şehircilik ilkelerine açıkça aykırı bulunduğunu belirtti. Kıyı şeridinin ilk 50 metresinin kamuya terk edilmeden rekreasyon alanı olarak planlanmasının da kamu yararına aykırı olduğu vurgulandı.
711
Uzun Süredir Süren Mücadele
Datça’da Nisan 2021’de Kargı Tepesi’nde 128 dönümlük hazine arazisinin özelleştirilmesi girişimi, halkın yoğun tepkisine neden olmuştu. Datça Demokrasi Platformu öncülüğünde düzenlenen mitingler, basın açıklamaları ve on binlerce imzanın toplandığı kampanyalarla süreç kamuoyunun gündemine taşınmıştı.
Yerel mahkemelerde Datçalılar lehine çıkan kararların ardından süreç temyize taşınmış, ancak yüksek mahkemeden farklı bir karar çıkmıştı.
811
Son olarak, 20 Haziran’da yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle bölgede konaklama tesisi ve otopark yapılmasına imkan tanıyan yeni bir imar planı değişikliği gündeme gelmişti.
911
Mahkeme Kararının Özeti
Mahkeme heyeti, dava konusu planları;
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu
3194 sayılı İmar Kanunu
Üst ölçekli çevre düzeni planları
çerçevesinde değerlendirdi.
Bilirkişi raporları ve dosyadaki bilgi-belgeler birlikte incelendiğinde:
Planlar arasında kademeli birliktelik olmadığı
Üst ölçekli planlara aykırılık bulunduğu
Doğal bütünlüğün bozulacağı
Kamu yararının gözetilmediği
sonucuna varıldı.
1011
Mahkeme, tüm bu gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verdi. Bu kararla birlikte Datça’nın en bakir ve doğal alanlarından biri olarak gösterilen Kargı Koyu’nda yapılaşmanın önüne önemli bir hukuki set çekilmiş oldu.
1111
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.