Datça’nın Kadın Kooperatifinden Bölgesel Kalkınma Hamlesi

Projenin yürütücülüğünü üstlenen Datça Ahi Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi, ilçenin ilk ve tek kadın kooperatifi olma özelliğiyle dikkat çekiyor.

Haziran 2024’te kurulan kooperatif, kısa sürede bölge üretimine katkı sunan çalışmalarıyla öne çıktı. Kadınların ekonomik hayata katılımını artırmayı, gençlerin üretim süreçlerinde aktif rol almasını sağlamayı ve yerel üreticilerin sorunlarına çözüm üretmeyi amaçlayan kooperatif, kuruluşundan bu yana özellikle Datça ekonomisinin temel taşları arasında yer alan badem ve zeytin üretimine yönelik projeler geliştirdi. Bu kapsamda Muğla Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı ve Datça Belediyesi ile ortaklaşa yürütülen uygulamalı eğitim faaliyetleriyle üreticilerin bilgi ve becerilerinin artırılması hedeflendi.

Projenin başlangıcı, Denizli’de düzenlenen imza töreniyle resmiyet kazandı. Törene GEKA Genel Sekreteri Ümit Gülyağı ile Kooperatif Yönetim Kurulu üyeleri Gülden Hür, Fatma Selvili Tiyek ve Yeliz Selvili katıldı. Yetkililer, projenin yalnızca ekonomik değil aynı zamanda sosyal kalkınma boyutuyla da örnek bir model olacağını vurguladı.

Palamutbükü’nde katma değerli üretim tesisi kurulacak

Kooperatif Başkanı Gülden Hür, proje kapsamında Datça Palamutbükü’nde, Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından kooperatife tahsis edilen binada kapsamlı bir üretim ve işleme tesisi kurulacağını açıkladı. Tesiste coğrafi işaret tescilli Datça Nurlu Bademi başta olmak üzere bölgenin diğer yerel ürünleri işlenerek katma değeri yüksek ticari ürünlere dönüştürülecek. Böylece yalnızca ham ürün satışı yerine markalaşmış, paketlenmiş ve pazara hazır ürünlerin üretimi sağlanacak.

Kurulacak merkezde badem lokumu, bademli kurabiye ve farklı yöresel gıda ürünlerinin yanı sıra geleneksel tariflerle hazırlanan ürün çeşitlerinin de üretileceği bildirildi. Bu ürünlerin hem ulusal hem de uluslararası pazarda yer bulması hedeflenirken, projenin Datça’nın tarımsal potansiyelini tanıtması açısından da önemli bir rol üstlenmesi bekleniyor.

İstihdam, üretici desteği ve kırsal kalkınma hedefi

Proje kapsamında ilk aşamada 6 işsiz kadının istihdam edilmesi planlanıyor. Bunun yanında üretimde kullanılacak hammaddelerin yerel üreticilerden temin edilmesi sayesinde küçük ölçekli çiftçilere ek gelir kapısı açılması hedefleniyor. Böylece dar alanda üretim yapan çiftçilerin desteklenmesi, kırsal bölgelerde yaşayan nüfusun yerinde kalkınmasının teşvik edilmesi ve göçün azaltılması amaçlanıyor. Uzmanlara göre bu tür projeler, kırsal kalkınmanın tabana yayılması açısından önemli bir model oluşturuyor.

Muğla’nın yerel ürünleri tek satış noktasında buluşacak

Proje kapsamında kurulacak satış ve pazarlama merkezinin yalnızca Datça ürünleriyle sınırlı kalmayacağı, Muğla genelindeki kooperatiflerin yöresel ürünlerini de tüketiciyle buluşturacağı açıklandı. Bu çerçevede Milas’ın memecik zeytini, Bafa’nın geleneksel zeytinyağı, Dalaman’ın inciri ve susamı, Fethiye’nin tarhanası, Seydikemer’in süt ürünleri, Kavaklıdere’nin cevizi, Gökova’nın susamı, Karabörtlen’in balları, Bodrum’un reçelleri, Marmaris’in defnesi ve Datça’nın balı, bademi ile zeytinyağı gibi çok sayıda ürün aynı noktadan satışa sunulacak. Böylece bölgesel ürünlerin doğrudan üreticiden tüketiciye ulaştırılması sağlanacak.

Geniş paydaş desteği

Kooperatif Başkanı Hür, projeye destek veren tüm kurum ve paydaşlara teşekkür ederek başta Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile GEKA olmak üzere Muğla Büyükşehir Belediyesi, Datça Belediyesi, Muğla Tarım Güçbirliği Kooperatifi ve projeye katkı sunan tüm kişi ve kuruluşların sürece önemli katkılar sağladığını ifade etti. Yerel yönetimlerin sağladığı mekân ve teknik desteklerin projenin hayata geçirilmesinde kritik rol oynadığını belirten Hür, üretim odaklı iş birliklerinin artmasının bölgesel kalkınmayı hızlandıracağını söyledi.

“Birlikte üretip birlikte kazanacağız”

Projenin temel felsefesinin dayanışma ve ortak üretim olduğunu vurgulayan Hür, “Amacımız yalnızca ürün üretmek değil, aynı zamanda sosyal kalkınmaya katkı sağlamak. Kadınların üretimde daha güçlü yer aldığı, gençlerin umutla geleceğe baktığı bir model oluşturmak istiyoruz. Üretim hayata değer katar. Birlikte üretip birlikte kazanacağız” dedi. Hür ayrıca kooperatifin ilerleyen yıllarda edindiği deneyimleri ve başarı hikâyesini kitaplaştırarak diğer kadın kooperatiflerine rehber olmayı hedeflediklerini de sözlerine ekledi.

Uzmanlar, coğrafi işaretli ürünlerin katma değerli üretimle buluşturulmasının hem yerel ekonomiyi güçlendirdiğini hem de bölgenin marka değerini artırdığını belirtiyor. Bu yönüyle Datça’da başlatılan proje, kadın girişimciliğini destekleyen yapısı ve kırsal kalkınmaya odaklanan yaklaşımıyla bölge için örnek bir kalkınma modeli olarak değerlendiriliyor.