Kira Düzenlemesinde Kritik Eşik: 3 Gün Kaldı

Kimler beyanname verecek?

Konut kira geliri 2025 yılı için belirlenen 47 bin liralık istisna tutarını aşanlar beyanname vermek zorunda olacak.

Tevkifata tabi iş yeri kira gelirlerinde ise 2025 yılı için belirlenen 330 bin liralık beyanname verme sınırının aşılması gerekiyor.

Kesinti ve istisnaya konu olmayan kira gelirlerinde 18 bin liralık beyanname sınırı uygulanacak. Ayrıca tutarına bakılmaksızın tevkifata ve istisnaya konu olmayan kira geliri elde edenler de beyanname verecek.

Konut kira gelirinde 47 bin liralık istisna

NTV'nin haberine göre, sadece konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden elde edilen gelirler için 47 bin liralık istisna uygulanacak. Gelirin bu tutarı aşması halinde, beyan edilen kira gelirinden istisna düşülecek.

İstisna tutarının altında geliri olanlar beyanname vermeyecek. Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi durumunda istisna, toplam gelir üzerinden yalnızca bir kez uygulanacak. Ortak mülkiyette ise her ortak istisnadan ayrı ayrı yararlanabilecek.

İstisnadan kimler yararlanamayacak?

Ticari, zirai veya mesleki kazancını beyan etmek zorunda olanlar istisnadan faydalanamayacak.

Ayrıca konut kira geliri istisna üzerinde olanlardan; beyan gerekip gerekmediğine bakılmaksızın ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ve diğer kazanç ve iratlarının gayrisafi toplamı 2025 yılı için belirlenen 1 milyon 200 bin lirayı aşanlar da istisnadan yararlanamayacak.

İdare tarafından tespit edilmesine rağmen kira gelirini süresinde beyan etmeyen ya da eksik beyan edenler de istisna hakkını kaybedecek.

Gerçek gider mi, götürü gider mi?

Mükellefler gerçek gider veya götürü gider yöntemlerinden birini seçebilecek.

Gerçek gider yönteminde Gelir Kanunu’nun 74’üncü maddesinde yer alan giderler indirilebilecek.

Götürü gider yönteminde ise istisna düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 15’i indirilecek. Bu yöntemi seçenler iki yıl geçmedikçe gerçek gider yöntemine dönemeyecek.

Tevkifata tabi işyeri kira geliri ile birlikte konut kira geliri elde edilmesi halinde; konut kira gelirinden 47 bin lira düşüldükten sonra kalan tutar ile brüt işyeri kira gelirinin toplamı 330 bin lirayı aşarsa her iki gelir de beyan edilecek. Konut kira geliri 47 bin liranın altında kalırsa toplama dahil edilmeyecek.

Tevkifat, bir ödemenin kaynağından yapılan vergi kesintisini ifade ediyor.

Hangi giderler indirilebilecek?

Beyanname sırasında; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri, sigorta giderleri, vergi, resim, harç ve belediyelere ödenen harcamalar, onarım giderleri, kiraya verilen mal ve haklara ilişkin ödenen kiralar ile diğer gerçek giderler indirilebilecek.

Konutunu kiraya verip kendisi kirada oturanlar, ödedikleri kira bedelini de gider olarak yazabilecek.

Mükellefler dilerlerse giderlere karşılık hasılatlarının yüzde 25’ini götürü olarak indirebilecek. Bu usulü seçenler iki yıl geçmedikçe yöntem değiştiremeyecek.

Kiracılar için de zorunluluk var

Konut ve işyerlerinde kira tahsilat ve ödemelerinin bankalar veya Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından düzenlenen belgelerle kanıtlanması zorunlu hale getirildi.

Haftalık, günlük veya benzeri kısa süreli kiralamalar da bu kapsama dahil.

Mahkeme ve icra yoluyla ya da ayni olarak yapılan tahsilat ve ödemeler ise tevsik zorunluluğu dışında tutuluyor.

Hisseli gayrimenkullerde kira bedelinin tamamının ortaklardan birine banka veya PTT aracılığıyla ödenmesi de belge şartını yerine getirmiş sayılacak.

Para yatırma, havale, EFT, çek, banka ve kredi kartı gibi yöntemlerle yapılan ödemelerde düzenlenen dekont ve hesap bildirim cetvelleri kanıtlayıcı belge olarak kabul edilecek. İnternet bankacılığı üzerinden yapılan işlemler de bu kapsamda yer alıyor.

Banka şubesine gidilerek T.C. kimlik numarası, vergi kimlik numarası, ad soyad/unvan bilgileri ve “kira ödemesi” açıklamasıyla yapılan ödemeler de geçerli sayılacak.

Uymayanlara ceza

Kurallara uymayanlara;

• Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı için 35.000 Türk lirasından,

• İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile basit usulde vergilendirilenler için 17 bin liradan,

• Bunlar dışında kalanlar için 8 bin 700 liradan az olmamak üzere,

işleme konu tutarın yüzde 10’u oranında özel usulsüzlük cezası kesilecek. (2/8/2024 öncesinde yüzde 5’ti.)

Bir takvim yılı içinde kesilecek toplam özel usulsüzlük cezası 35 milyon Türk lirasını aşamayacak.

Belge zorunluluğuna aykırı ödeme yapanların, durumu ödemeyi takip eden beş iş günü içinde kendiliğinden idareye bildirmesi halinde ceza kesilmeyecek.

Kira bedeli düşük gösterilirse

Kira bedelinin düşük gösterilmesi veya bir kısmının elden alınması halinde “emsal kira bedeli” esas alınacak.

Gayrimenkulün bedelsiz kullandırılması ya da kira bedelinin emsalden düşük olması durumunda emsal kira bedeli uygulanacak.

Bina ve arazilerde emsal kira bedeli; yetkili makamlar veya mahkemelerce belirlenmiş kira bedeli olacak.

Bina ve arazi dışındaki mal ve haklarda ise maliyet bedelinin yüzde 10’u; maliyet bilinmiyorsa Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen değerin yüzde 10’u esas alınacak.

Emsal kira bedeli uygulanmayacak haller

Boş kalan gayrimenkullerin korunması amacıyla bedelsiz kullandırılması, mal sahiplerinin anne-baba, büyükanne-büyükbaba, çocuklar, torunlar veya kardeşlerine tahsis edilmesi, aynı evde birlikte ikamet edilmesi ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılan kiralamalarda emsal kira bedeli aranmayacak.

Beyan ve ödeme tarihleri

2025 takvim yılına ait Gelir Vergisi Beyannamesi 1 – 31 Mart 2026 tarihleri arasında https://intvrg.gib.gov.tr/hazirbeyan adresinden verilebilecek.

Tahakkuk eden verginin birinci taksiti ve damga vergisi 31 Mart 2026’ya, ikinci taksit ise 31 Temmuz 2026’ya kadar ödenecek.

NTV