YUSUF IŞIK
Çocuklarda Sağlıklı Beslenme ve Sportif Yetenek Seçimi
Atatürk, ‘’ Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur. Çocuklar geleceğimizin güvencesi, yaşama sevincimizdir. Çocukları sağlıklı ve bilgili yetiştirilmeyen uluslar, temeli çürük binalar gibi çabuk yıkılırlar ‘’ demektedir.
Beslenme herkes için önemini korumakla birlikte; çocukların, sağlıklı beslenmeleri okul, sosyal ve sportif başarılarını olumlu yönde etkiler. Tersi ise, kalp ve damar hastalıkları, kan şekeri ve kanser vb. hastalıklara sebebiyet verebilir. Kahvaltı, ara ve ana öğünlerde sağlıklı gıdalar tercih edilmelidir. Çocukların hastalıklardan korunması zihinsel ve fiziksel yeteneklerinin gelişmesi sağlıklı beslenmeyle mümkündür.
Sporsal Yetenek :
Kişinin doğuştan veya sonradan öğrendiği özelliklerle, belirli bir spor dalında normalin üzerinde başarı gösterme potansiyeline sahip olmasına sporsal yetenek denir. Anne ve babadan çocuklara genler yoluyla geçen, soydan soya aktarılan özellik veya durum ya da sonradan kazanılmış davranış koşulları nedeniyle özel ya da üst düzeyde yatkınlığa sahip olduğu düşünülen bireyleri kapsar
Çocuklarda sportif yetenek seçimi: Sporda yetenek seçimi ve spora yönlendirme 9-10 yaş çocukların fiziksel ve ruhsal özelliklerine en uygun spor dalına yönlendirilmesi sürecidir. Bu süreç genel tarama, ölçüm ve yönlendirme aşamalarından oluşur. Ülkemizde Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yürütülen ‘’ Türkiye Sportif Yetenek Tarama ve Spora Yönlendirme Programı’’ temel alınır.
Yetenek Taramasının Aşamaları
Ön Bilgi ve Yaş: İlkokul 3. Sınıf öğrencilerine uygulanır.
Fiziksel Ölçümler: Boy, kilo, oturma yüksekliği ve kulaç uzunluğu ölçülür.
Motorik Testler: Sürat, esneklik, dikey sıçrama, el kavrama gücü, sağlık topu atma ve çeviklik testleri yapılır.
Sonuç ve Yönlendirme
Veri Analizi: Ölçüm sonuçları sisteme işlenir.
Spor Karnesi: Veliler sonuçlara e- devlet Spor Bilgi Sistemi üzerinden ulaşabilir.
Branş Seçimi: Çocuk uygun olduğu spor dalına yönlendirilir.
Çocuklar için Sağlıklı Beslenmek Neden Önemlidir?
Çocuklar oldukça hareketlidir ve yetişkinlerden daha fazla enerjiye ihtiyaç duyarlar. Gelişim çağında oldukları için de, vücutları için gerekli olan vitaminleri, proteinleri, karbonhidrat ve mineralleri vb. almaları lazımdır. Bunların vücuda alınması sağlıklı beslenmeyle mümkündür. Sağlıksız gıdaların tercih edilmesi, gelişim bozukluklarına ve birtakım rahatsızlıkların başlamasına neden olabilir. Fiziksel açıdan zayıf düşerler, hareketsiz kalabilirler veya zihinsel fonksiyonları yeteri kadar gelişmeyebilir. Bu ise hayat kalitelerini doğrudan etkileyebilir.
Sağlıklı Beslenmenin Temelleri:
1-Besin Çeşitliliği: Her gün süt, et, sebze, meyve, tahıl, kuru yemiş (badem,fındık vb.) gruplarından yeterli miktarda alınmalıdır.
2-Doğal Gıdalar: Ev yapımı yemekler tercih edilmeli, hazır ve işlenmiş gıdalardan kaçınılmalıdır.
3-Su Alışkanlığı: Şekerli içecekler yerine gün boyu bol su tüketimi teşvik edilmelidir.
Aileye Düşen Görevler:
1-Örnek Olmak: Çocuklar büyüklerini taklit eder; ebeveynler sağlıklı beslenerek örnek olmalıdır
2-Düzenli Ana Öğün ve Ara Öğün: Kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri ve ara öğünler belli saatlerde yenmelidir.
3-Birlikte Hazırlık: Yemek seçen çocukları mutfağa dahil etmek ve süreci eğlenceli kılmak etkilidir.
Sağlıklı beslenme alışkanlığını çocuklara kazandırabilmek için anne ve babanın yediğine ve içtiğine dikkat etmesi gerekir. Sigara, alkol, işlenmiş gıdalar tüketen aile içerisindeki çocukların aynı alışkanlıkları edinmeleri mümkündür. Çünkü çocuk, anne ve babayı taklit ederek yetişir
Düzenli beslenmenin birinci yolu düzenli öğünlerdir.
1- Yemek saatleri içerisinde bireyler ikinci bir şeyle ilgilenmemeli, aile bireylerinin hepsinin yemeğe odaklanmasıyla mümkündür.
2- Yemek yedirme işini eğlenceli kılacak taktiklere başvurulmalıdır. Baskıcı olmamalı, baskıcı olmak çocuğu inatlaşmaya götürür.
3-Ev içerisinde belirlenmiş yemek saatleri olmalı, herkes yemek yerken çocuğun yemek yemesi de kolay bir hale gelebilir.
4-Yemek süresinin aşırı uzun olmamasına dikkat edilmelidir. Çocuklar sıkılgandır. Masa başında huysuzluk yapabilirler.
5-Çocuklar her yemeği sevmezler, baskıcı olunmamalı, özgür bırakılmalıdır. Ancak sağlıksız besinlere yönelmesinin de engellenmesi gerekmektedir.
6-Bazı besinler sağlıklıdır. Mesela yeşil sebzeler, ancak bazı çocuklar yemezler, bunları alıştırmak için sevdikleri yemeklerin içerisine sebze katılmalıdır.
7-Sofra hazırlama ve kaldırma işlerinde çocuğu da ortak edebilirsiniz. Ayrıca sorumluluk verilmesi kendisine olan güvenini de artırabilir.
8-Çocukluk çağındaki bir çocuk fazlaca yiyebilir. Aşırı hareketli ve gelişim çağında olan olan çocuklar yetişkinler kadar yemek yiyebilir. Buna rağmen kilo almazlar.
9-Çocuklar için kahvaltının önemi büyüktür. Her birey için sabah kahvaltıları sağlıklı bir yaşam için önemlidir. Kahvaltı yapan çocukların okuldaki başarısı yüksek olur.
10-Ara öğünler önemlidir. Ana öğünler arasındaki zaman uzun olduğundan çocuklar bu süre zarfında acıkma hissi yaşayabilir. Enerjiye ihtiyaçları olur, böylece ana öğünde aşırı açlık nedeniyle çok fazla tüketimin önüne geçer.
Sebze ve Meyve Alışkanlığının Kazandırılması :
Çocuklar sebzeyi yemezler. Ancak mineral ve vitamin açısından zengin olan sebzelerin tüketimi önemlidir. Çocukların sevecekleri bir şeylerle sebzelere alışmaları sağlanmalıdır. Mesela, çeşitli salata türleri veya sevdikleri yemeklerin içerisine katarak sebze alışkanlığı kazanmalarını sağlayabilirsiniz.
Çocuklar için meyve yemek daha kolaydır. Lezzetlidir, ancak bazı çocuklar sevmeyebilir. Bunlar için çekici hale getirmek lazımdır. Meyve salatası ve biraz çikolata sosuyla meyveleri çekici kılmak mümkündür.
Evde sürekli fastfood yenmesi sağlıklı besinlere olan ilgiyi azaltabilir. Bunu kesinlikle alışkanlık haline getirmemek lazımdır. Ara sıra çocuğunuza ikram edebilirsiniz.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.