TURANCILIK: Turan, anlam olarak Türklerin yaşadığı ülke, Türk yurdu veya bütün Türklerin birleştiği büyük coğrafya / ülke anlamına gelir. Dünyadaki tüm Türklerin ve akraba toplulukların kültürel, ekonomik, siyasi ve askeri olarak sınırlarını birleştirip; din, mezhep gözetmeden tek vatan, tek bayrak altında toplanarak dünya devleti haline gelme ideolojisidir.

Turancılık akımının fikir babası ve kurucusu, Fin tarihçi ve dilbilimci Matthias Alexander Castren, 1800 ‘lü yıllar da Ural – Altay dil ailesini inceleyerek Finler, Macarlar, Moğollar, Estonlar, Tunguzlar ve Türkler gibi Ural – Altay ailesine mensup halkların birliğini savunmuştur. Ziya Gökalp gibi Türk milliyetçileri ise Turancılığı daha dar bir çerçevede ele alarak bunu sadece Türk halklarıyla sınırlandırmış ve kavramı Türkçülük ile eş anlamlı kullanmıştır.

1789 yılında gerçekleşen Fransız Devriminin ardından milliyetçilik akımı tüm dünyada yayılmaya başlamıştır. Bunun bir sonucu olarak Turancılık fikri 1800 ‘lü yılların başlarından itibaren Osmanlı Devletinde etkili olmuştur. Bunun en büyük nedenlerinden biri 1700’ lü yılların başlarından itibaren Osmanlı Devletinin toprak ve güç kaybetmeye başlamasıyla ulus devlet anlayışı ortaya çıkmıştır.

Turan Birliğinin Kurulmasının Önündeki Engeller:

1 – Bölgesel Güçlerin Baskısı: Rusya ve Çin gibi iki büyük nükleer ve siyasi gücün bölgede başka bir büyük güç blokunun oluşmasına karşı çıkmaktadır.

2- Geçmişin Mirası: Uzun yıllar Sovyetler Birliği etkisi altında kalan ülkelerde, eski bürokratik alışkanlıklar ve Rusya’ ya olan ekonomik ve askeri bağımlılığın devam etmesi

3 – Farklı Ekonomik Öncelikler: Ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeyleri, ticaret yolları ve dış politika yönelimleri birbirinden farklıdır.

4- Ulaşım ve Entegrasyon Eksikliği: Ülkeler arası doğrudan altyapı, lojistik ve serbest ticaret ağları Batı veya Rusya entegrasyonu kadar gelişmemiştir.

5 – Ortak Dil Eksikliği: Her ne kadar köken olarak yakın diller konuşulsa da günlük hayatta ve bürokraside ortak bir anlaşma dili yoktur.

6 – Farklılaşan Kimlikler: Yüzyıllar süren ayrı kalmışlık, her ülkenin kendi ulusal kimliğini, dış politikasını ve devlet geleneklerini oluşturmasına yol açmıştır.

7 – Ulusal Egemenlikten Vazgeçmeme: SSCB ‘den Otuz kırk yıl önce bağımsızlığını kazanmış Türk devletleri ulusal egemenliğini, üst ulus veya konfederasyon yapısına devretmek istememektedir.

8 – Liderlik ve Rejim Farklılıkları: Ülkelerin yönetim biçimleri ve iç siyasi öncelikleri farklıdır. Tek bir liderlik veya merkez etrafında birleşmek siyasi olarak uygulanabilir görülmemektedir.

Siyasi bir devlet birleşmesi ( Turan ) zor olsa da Türk Devletleri Teşkilatı gibi platformlar üzerinden kültürel, ekonomik ve ticari işbirliği adımları atılmaya devam etmektedir.

Turancılığın Temel Amaçları:

• Türk Dünyasının Birliği: Günümüzde Türk soyundan gelen ve bağımsız olan; Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, KKTC ile kendini Türk soylu kabul eden Macaristan ve diğer bölgelerdeki Türk topluluklarının siyasi, ekonomik, kültürel ve askeri bir bütün oluşturması gerektiğine inanırlar.
• Ortak Kültür ve Dil Bilinci: Türk halklarının ortak bir tarih, dil kültür ve kökene sahip olduğu bilincini yaymayı amaçlarlar. Dil alanında ortak bir yazı dili ve alfabe birliğini savunurlar.
• Bağımsızlık ve Dayanışma: Dünyanın neresinde olursa olsun, baskı ve esaret altında yaşayan Türk topluluklarının bağımsızlığını ve haklarını savunurlar.
• Tarihsel ve Coğrafi Vatan (Turan) : ‘’ Turan ‘’ kavramı, tarihsel olarak Türklerin ve akraba kavimlerin yaşadığı geniş coğrafyayı ifade eder. Turancılar bu coğrafyayı ortak bir ülkü olarak görürler.

TÜRKÇÜLÜK: Türkçülük akımı, Osmanlı Devleti’nin dağılış döneminde devletin birlik ve beraberliğini korumak amacıyla Türk milletinin kültürel, siyasi ve ekonomik birliğini savunan bir fikir hareketidir. 1880 ‘li yıllarda başlayıp, Osmanlıcılık ve İslamcılık gibi birleştirici akımların zayıflamasıyla güç kazanmıştır. Dünya üzerindeki tüm Türklerin dil, kültür ve siyaset birliğine ulaşmasını savunmuştur. Kurtuluş savaşının kazanılmasında ve Türkiye Cumhuriyetinin milliyetçilik temelinde kurulmasında önemli bir rol oynamıştır.

Türkizm; Türk’ sen dinin mezhebin bizi ilgilendirmez, bizim için her şey Türk ırkıdır. Daha çok Oğuz boylarının birliğini baz alır. Başbuğu Atatürk’tür.

Türkçülük, ırkçılık değil, Türk milletini yüceltmek ve yükseltmek demektir. Milliyetçilik ve Ülkücülük Türk milletinin birliğini ve kimliğini korumayı amaçlarken; Turancılık, Türklerin tarih boyunca yaşadıkları bölgeleri birleştirme hedefine odaklıdır.

Türkçülük ile Turancılık aynı şey mi?

Türkçülük ve Turancılık aynı şey değildir, ancak birbiriyle yakından ilişkili iki farklı kavramdır.

• Türkçülük: Türk milletinin dilini, kültürünü, tarihini ve kimliğini korumayı, geliştirmeyi ve milli bir bilinç oluşturmayı amaçlayan genel bir düşünce ve milliyetçilik akımıdır.
• Turancılık: Dünyadaki tüm Türk halklarının siyasi ve kültürel birliğini savunarak aynı çatı altında toplanmasını hedefleyen daha geniş ve özel bir ülküdür.

Temel Farklar

• Kapsam: Türkçülük kültürel, sosyal ve ulusal gelişimi esas alırken; Turancılık coğrafi ve siyasi bir birlik hedefler.
• İlişki: Her Turancı aynı zamanda bir Türkçüdür, ancak her Türkçü coğrafi bir birlik olan Turancılık fikrini savunmayabilir. Ziya Gökalp gibi bazı yazarlar bu iki kavramı yakın veya eş anlamlı görse de, teoride Turancılık, Türkçülüğün ulaştığı en üst coğrafi ve siyasi hedef olarak ayrışır.

ÜLKÜCÜLÜK: Türk Dil Kurumu sözlüğünde genel anlamıyla bir ülküye (ideale) çıkar gözetmeden bağlı olan, idealist kimse demektir. Temelini Türk milliyetçiliğinden alan, Türk-İslam sentezi veya Türkeşcilik ilkeleri etrafında şekillenen sağ ve milliyetçi siyasi / ideolojik akımın mensubudur. Vatan, millet, devlet, ve bayrak sevgisini her türlü kişisel çıkarın üstünde tutar. Milliyetçi muhafazakar görüşü benimseyen bireyleri tanımlamak için kullanılır. İdeolojik Müslüman değilsen Türk’ de olsan hiçsin. Türklük beden, İslamiyet ruhumuzdur. Ruhsuz beden, ceset olur. Başbuğ olarak Türkeş’ i görürler.

Temel amaçları Türk milletini ve devletini her alanda ileri götürmek, milli ve manevi değerleri koruyup yaşatmak, Türk - İslam sentezini veya Türk milliyetçiliği görüşünü benimseyen siyasi ve toplumsal guruplardır. Dokuz Işık doktirini çerçevesinde şekillenen siyasi ve ideolojik tanımdır. Ülkücü erkekler için Bozkurt tabiri kullanılır. Dokuz Işık’ın dayandığı dokuz ana ilke şunlardır: Milliyetçilik, Ülkücülük, Ahlakcılık, Toplumculuk, İlimcilik, Hürriyetcilik, Köycülük, Gelişmecilik, Endüstriciliktir.

Ülkücü olmak, Türk milliyetçiliği fikrini, milli ve manevi değerleri benimsemeyi, vatan ve milleti hayatın merkezine koymayı gerektiren bir ideolojik ve ahlaki anlayıştır. Ülkücülüğü sadece bir söylem olarak değil, hayatın her anında sorumluluk bilinciyle ve aidiyetle yaşamaktır. Ülkücülüğün kurucusu Alparslan Türkeş’ tir. ‘’ Başbuğ ‘’ olarak anılır.

ULUSALCILIK: Bir ülkenin bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve ulusal çıkarlarını her şeyin üstünde tutan siyasi bir ideolojidir. Ekonomik ve siyasi alanda dışa bağımlılığa karşı çıkar, ulusal çıkarları savunur. Temelde Atatürk’ ün milliyetçilik ve laiklik anlayışına dayanır. Laik devlet yapısını ve cumhuriyet devrimlerini korumayı amaçlar. Geleneksel sağ milliyetçilikten farklı olarak, etnik kökenden ziyade ortak vatandaşlık ve ulusal kimlik bilincini öne çıkarır. Yereldir, sadece Türkiye Türklerini savunurlar, bir lider kavramı yoktur. Türkiyecilik esastır.

MİLLİYETCİLİK: Atatürk’ cü düşünce yapısı içerisindeki en önemli hususlar arasında milliyetçilik gelir. Özellikle ‘’Ne Mutlu Türküm Diyene!‘’ özdeyişi milliyetçiliği anlatan en önemli cümlelerden biridir. Bir milleti sevme , koruma ve yüceltme bilincidir. Din ve ırk ayrımı gözetmeden ortak dil, kültür ve ülkü birliğine dayanır. Irk, din veya mezhep ayırımı yapmaz; vatandaşlık bağı ile herkesi kucaklar. Diğer milletleri küçük görmez, her ulusun bağımsızlığına saygı duyar. Ümmetçiliği ve ırk temelli ayrımları tamamen dışlar ve bağımsızlığı savunur.

Ülkenin çıkarlarını bağımsızlığını ve kültürel değerlerini korumayı ve yüceltmeyi amaçlayan siyasi ve ideolojik bir düşünce akımıdır. Ait olduğu ülkenin varlığının sürdürülmesi ve yüceltilmesini savunur. Her ulusun kendi kendini yönetme hakkına sahip olduğunu, dilini, tarihini, geleneklerini ve kültürünü yaşatıp geleceğe taşımayı hedefler.

OSMANLICILIK: Osmanlı devleti çok uluslu bir yapıya sahipti. Osmanlıcılık akımı, tüm ulusların dil, din, ırk ve kavim ayırımı olmaksızın eşit haklara sahip olması gerektiğini savunan görüştür. Bu akıma karşı çıkan akımların başında Turancılık ve Türkçülük gelir.

‘’Osmanlı Torunuyum’’ şeklindeki yaygın toplumsal ve siyasi söylem daha çok 1980 sonrasında popülerlik kazanmıştır. Bu ifadeyi kullanan kesimler genellikle Osmanlı’nın dini, kültürel ve siyasi mirasına sahip çıktıklarını, geçmişteki ihtişamı ve islami / geleneksel değerleri önemsediklerini belirtirler. Bu söylemi benimseyenlerin ecdat olarak çoğunlukla Fatih Sultan Mehmet veya Kanuni Sultan Süleyman gibi popüler padişahları öne çıkarırlar. Osmanlı; Cami, köprü, kervansaray vb. gibi eşsiz şehir kültürü ve mimari estetik oluşturmuşlarıdır. İmparatorluğun teknolojik ve sanayii devrimlerinin gerisinde kalınması, son dönemlerdeki ekonomik ve askeri çöküş dönemlerini ve taht kavgalarını önlemek amacıyla uygulanan kardeş - evlat katili ve ağır vergi yükleri yönlerini göz ardı ederler.

Osmanlı Hanedanı (Osmanoğulları) özel bir ailedir. Bugünkü Türkiye vatandaşlarının büyük çoğunluğu ise Anadolu’ da yüzyıllardır yaşayan Türklerin torunlarıdır.

ALPERENLER: Alperen, cesur, savaşçı, yiğit özellikleri ve tasarrufi olgunluğa erişmiş bilge ve eren vasıflarını şahsında birleştiren kişidir. Milliyetçi muhafazakar bir gençlik yapılanması ve İslamcı tutumları daha ağır basar. Başbuğ terimi kullanmaz. En önemli fikir adamları Muhsin Yazıcıoğlu’ dur.